جایگاه تحلیل گفتمان مبتنی بر مقاومت در کتاب خاطرات «دا» براساس نظریه تحلیل گفتمان وندایک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب
2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
doi
10.22103/jrl.2023.4015چکیده
تحلیل انتقادی گفتمان، در بررسی متون از سطح جمله و کلام فراتر رفته و به بافت موقعیتی که متن در آن شکل گرفته است توجه میکند و به دو رویکرد اجتماعی و زبانشناختی اشاره دارد. در رویکرد اجتماعی به گفتمان، بافت موقعیتی و در رویکرد زبانشناختی، بافت متنی تشریح میگردد. خاطرات و وقایع دوران دفاع مقدّس، نقشی برجسته در شناساندن آن دوران به نسل امروز و الگوسازی ازآن ایفا میکنند. کتاب «دا» جزء خاطرات دفاع مقدس است که حسینی، مقاومت و جانفشانیهای مردم ایران را در مقابل تجاوز رژیم بعثی عراق مورد بحث قرار داده است. راوی خاطرات جنگ را با محوریت نقش زن و نگاه و بینش او به جنگ روایت میکند. هدف از نگارش این مقاله، بازتاب گفتمان مقاومت در رمان «دا» با تکیه بر تحلیل گفتمان وندایک است. این کتاب با استفاده از روش کیفی بر مبنای تحلیل گفتمان انتقادی وندایک مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان داده کتاب دا گفتمان ارزشی، حماسی و عاطفی جنگ را باز مینمایاند و تحت تأثیر مؤلفههای مختلف گفتمان مقاومت است. موضوع اصلی این گفتمان فراخوانی است به پاسداشت ارزشهای اسلامی که ایدئولوژی نویسنده را نشان میدهد و مبین میزان پایبندی نویسنده به ادعاهایش در محور گفتمان مقاومت است.