ارزیابی مقاومت ژنوتیپ‌های لوبیا (Phaseolus vulgaris L.) به ویروس موزائیک خیار (Cucumber mosaic virus: CMV)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات،دانشکده کشاورزی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج.

2 گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز.

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران، کرج.

4 ، گروه گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز.

5 گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران.

doi
10.22092/spij.2017.116685
چکیده

به منظور ارزیابی مقاومت برخی از ژنوتیپ‌های لوبیا به بیماری ویروسی موزائیک خیار (CMV) آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی شیراز انجام شد. چهل و نه ژنوتیپ مختلف لوبیا از گروه‌های لوبیا قرمز، لوبیا چیتی و لوبیا سفید در قالب طرح مربع لاتیس با دو تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. ویروس موردنظر از مزارع لوبیا سبز در شیراز جمع‌آوزی، خالص‌سازی و با آزمون الایزا تائید شد. ویروس خالص شده روی گیاهچه‌های رقم حساس لوبیا تکثیر و به صورت مکانیکی با پودر کاربوراندوم برای آلوده‌سازی ژنوتیپ‌ها مورد استفاده قرار گرفت. در این بررسی درصد آلودگی ظاهری، درصد آلودگی واقعی (با آزمون الایزا) و میزان کلروفیل و سطح برگ ژنوتیپ‌ها اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج به دست آمده از این تحقیق، ژنوتیپ‌های لوبیا قرمز کمترین مقاومت را به این بیماری نشان دادند. همبستگی بالائی بین صفات مورد ارزیابی مشاهده شد که حاکی از تأثیر مثبت ویروس بر دستگاه فتوسنتزی و متعاقب آن تأثیر غیرمستقیم بر درصد آلودگی بود. براساس واکنش به ویروس، ژنوتیپ‌ها به چهار گروه مقاوم، نیمه‌مقاوم، نیمه حساس و حساس گروه‌بندی شدند. ژنوتیپ‌های Dehghan، Cardinal، Ks 41125، Ks 21191، Ks 21414، Ks 31137 و Capsoli به ترتیب بالاترین سطح مقاومت را داشتند.