چالشهای نظام حقوقی مدیریت یکپارچه شهری در ایران، با تاکید بر تمرکززدایی و توسعه پایدار شهری

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه حقوق محیط زیست، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه حقوق محیط زیست، دانشکده حقوق، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران،ایران

doi
چکیده

یکی از شاخصهای اصلی توسعه، رشـد و گسـترش شـهرهای کشـور بخصـوص شهرهای بزرگ آن می-باشد که متعاقب آن با بروز چالشهای زیست محیطی در شهرها و افت زیست­پذیری و کیفیت زندگی، نیل به اهداف توسعه پایدار با مانع اساسی روبرو می­شود. لذا این مساله مطالعه شهر و پویش­های شهرنشینی را بیش­از­­پیش ضروری می سازد.درمیان نهادهای دولتی و غیردولتی که در زمان حاضر در ایران عهده­دار بخشی از امور مربوط به حفظ محیط­زیست شهری می­باشند، نمی­توان به سادگی از نقش شهرداری که بازوی اجرایی مدیریت شهری قلمداد میگردد،­­­­گذشت.آنچه امروزه شهرداریهای کشور را با چالش اساسی روبرو کرده است، تفرق وظایف و اختیارات حوزه شهری در سازمانهای مختلف است که گاه باعث تعارضاتی در مدیریت منسجم شهر می­گردد.این نظام دارای تنگناهای عمده­ی قانونی، ساختاری و ارتباطات بین­سازمانی است که نیازمند بازخوانی منابع حقوقی مرتبط می­باشد. لذا پژوهش حاضر تلاش دارد به تبیین روابط حقوقی دولت و شهرداریها در منابع حقوقی مرتبط بپردازد.روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات بصورت کتابخانه­ای می­باشد. باعنایت به بررسی­های بعمل آمده بنظر می­رسد سیستم مدیریت یکپارچه شهری با تکیه بر تمرکززدایی و مدیریت مشارکتی باعث یکپارچه شدن مدیریت شهری خواهد شد و تغییر نظام مدیریت شهری تمرکزگرا به سوی نظام مدیریت شهری غیرمتمرکز و یکپارچه،­ و اصلاح ساختار اداری–­اجرایی امری گریزناپذیر است.این اصلاحات باید بر مدار قانون­گرایی،قانون­محوری و التزام به ایجاد پشتوانه­های قانونی باشد. بعلاوه شایسته است در این راستا پس از بررسی ساختار سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشور، ابتدا تناقضات و خلاهای قانونی موجود شناسایی و مرتفع گردد و سپس با درنظر­گرفتن ظرفیت اجرایی شهرداریها و با شناسایی شرکای استراتژیک، تصدی­های جدید با تنظیم برنامه زمان­بندی انتقال یابند.استفاده از تجربیات جهانی، تعامل با مراکز تحقیقاتی و جلب همکاری گسترده سازمانهای­ مردم ­نهاد باعث موفقیت هرچه بیشتر این الگو خواهد شد.