فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف این مقاله، شناسایی تعریف‌های ارائه شده دربارۀ سند، سنجش کیفی دایرۀ کاربرد هر یک از آن‌ها، و بررسی امکان ارائۀ تعریفی جامع و مانع برای سند، جدای از تعریف تخصصی و حوزۀ کاربرد هر واژه است. بحث دربارۀ تعریف سند از نظر آرشیو، هدف دیگر این بررسی است. روش/ رویکرد پژوهش: روش پژوهش، کتابخانه‌ای است. در این مقاله، منابع مرتبط، شناسایی و تعریف‌های ذکر شده برای سند، گردآوری و دسته‌بندی شده و مورد بررسی انتقادی قرار گرفته‌اند. در این روش، بررسی کیفی تعریف‌ها و نیز گسترۀ شمول آن‌ها مدنظر است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که واژۀ سند در سدۀ اخیر، علاوه بر کاربرد عام، با تغییراتی در ادبیات اداری کشورمان و رشته‌های مختلف دانش به کار رفته و این امر، به کاربردهای گوناگون واژۀ سند منجر شد که گاه اختلاف‌هایی را در تفهیم و تفاهم بین کاربران متفاوت پدید آورده است. هنگامی که معانی تخصصی واژۀ سند مورد توجه قرار می‌گیرد، این چندگانگی و تفاوت در تعریف، خود را بیشتر می‌نمایاند. محدودیت‌های پژوهش: در تحقیقات قبلی دربارۀ سندشناسی و سندپژوهی، تعریف سند به طور مستقل و همه‌جانبه مورد بحث و بررسی قرار نگرفته و حتی برخی منابع مورد استناد واقع نشده و ناشناس مانده است. مطالب مورد نیاز این پژوهش، از آثار مربوط به رشته‌های متعدد از جمله آرشیو، کتابداری، علوم اداری، تجارت، حقوق، علوم سیاسی، تاریخ و مردم‌شناسی اخذ گردیده است. ارزش پژوهش: در مقالۀ حاضر، واژۀ سند و کاربرد آن در رشته‌های گوناگون دانش (به زبان فارسی) مورد بحث قرار گرفته و ضمن شناسایی تعریف‌های مختلف، امکان استفادۀ بین‌رشته‌ای این تعریف‌ها بررسی شده؛ در حالی که قبلا با این رویکرد و با این وسعت به موضوع پرداخته نشده است. این مقاله، که با حوزۀ معناشناسی مرتبط است، به پژوهشگران تحقیقات مشابه، برای شناسایی گونه‌های سند و تعریف انواع مواد و منابع آرشیوی کمک می‌کند.