فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه به دلیل تعاملات فرهنگی و جابجایی‌های گسترده، عنصر مکان همانند زمان از عنصری ایستا و راکد در داستان‌های قدیمی، به عنصری سیال از حیث معنا و دلالت تبدیل شده‌است. در رمان‌هایی که موضوع آن‌ها مهاجرت است این سیالیت نمود بیشتری دارد؛ زیرا در آن‌ها زمینة تقابل‌ فرهنگی و در نتیجه تکثر معنا بیشتر از سایر رمان‌ها فراهم است. «الحب فی المنفی» رمان مشهور بهاء طاهر داستان‌پرداز مصری، از جمله آثار روایی است که مکان از عناصر مهم آن در دریافت خواننده از طرح کلی داستان به‌شمار می‌آید. ارتباطات بینافرهنگی در این اثر سبب شده مکان به رمزگانی فرهنگی با دلالت‌های ژرف و پیچیده مبدل شود. در جستار حاضر تلاش می‌شود با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و با تأکید بر دستاوردهای مطالعات فرهنگی، دلالت‌های مکان در اثر فوق کشف گردد. یافته‌ها نشان می‌دهد کنفرانسی بین‌المللی در این رمان به عنوان مکان مرکزی ترسیم شده که کانون تقابل گفتمان‌ها و فرهنگ‌-هاست و همة رخدادها بر محور آن پردارزش می‌شود. همچنین هر مکان بر مبنای مناسبات فرهنگی حاکم بر آن دارای دلالتی است که مقوله‌هایی مانند هویت ایدئولوژی و الگوهای فکری و فرهنگی شخصیت‌ها در درک آن نقش مهمی دارد.