بررسی و مقایسه میزان ادبیت باب ششم گلستان سعدی و ترجمه روسی آن بر اساس معادله بوزیمان

نویسندگان

1 گروه زبان روسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره)

2 دکترای آموزش زبان روسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48308/clls.2023.103677
چکیده

یکی از مسائل مهم در ترجمه آثار شاخص ادبی میزان ادبیت متن ترجمه در مقایسه با متن اصلی است. در سبک شناسی آماری با بررسی فرم و محتوای آثار می‌توان به میزان ادبیت متون دست یافت. بوزیمان، زبانشناس آلمانی معادله‌ای را برای بررسی میزان ادبیت متون ادبی معرفی کرده است. در این معادله نسبت فعل به صفت (VAR)، محاسبه می‌گردد و هر چه خارج قسمت بزرگ‌تر باشد، متن مورد بررسی از ادبیت بیشتری برخوردار است و بالعکس، اگر خارج قسمت عدد کوچکی باشد، متن به سبک علمی نزدیک‌تر می‌شود. در پژوهش حاضر، ابتدا معادله بوزیمان را برای کاربست در متون روسی بومی‌سازی کردیم و سپس حکایت‌های باب ششم گلستان سعدی و ترجمه آن‌ها به قلم علیف و استاراستین را از منظر میزان ادبیت، مورد واکاوی قرار دادیم. بررسی‌های انجام شده نشان داد که میزان ادبیت باب ششم از ترجمه آن بیشتر است ولیکن ترجمه علیف و استاراستین به دلیل سود بردن از ترجمه شعر به شعر، جوانی مترجمان و استفاده از کلمات هم‌قافیه و جناس لفظی و معنوی در زبان روسی در مواجهه با نثر مسجع گلستان، ترجمه قابل قبولی است و می‌توان گفت که مترجم در ترجمه و انتقال ادبیت متن گلستان به زبان روسی، موفق عمل کرده است.