بررسی مؤلفه‌های ادبیات پایداری در آثار میرزاآقاخان کرمانی (تعهد ادبی، وطن‌دوستی، استبدادستیزی)

نویسندگان

1 کارشناش ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استاد یار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان ، ایران

doi
10.22103/jrl.2023.3749
چکیده

      ادبیات پایداری، بیانگر تاریخ استقامت و رویارویی ملت­ها در حوادث گوناگون تاریخی است. ملت ایران نیز در تاریخ پر فراز و نشیب خود  مراحل گوناگونی را پشت سر گذاشته که  در آثار شاعران و نویسندگان آن  بازتاب یافته­است. یکی از کسانی که در آثارش بن­مایه­ها و مؤلفه­های پایداری وجود دارد، میرزاآقاخان کرمانی، شاعر، نویسنده و منتقد ادبی اواخر دورۀ قاجاریه است. هدف این مقاله شناسایی آن مؤلفه­های در آثار او می­باشد و پرسش اصلی نیز پیرامون آن­ها طرح گردیده است. در فرضیۀ عنوان شده  مؤلفه‌های ادبیات پایداری چون تعهد ادبی، وطن­دوستی و استبدادستیزی در آثار میرزاآقاخان کرمانی قابل شناسایی است. روش جمع­آوری اطلاعات، کتابخانه­ای بوده و از روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی بهره گرفته شده است. از پژوهش حاضر، این نتیجه به دست آمد که میرزاآقاخان کرمانی به رسالت قلم و وظیفۀ نویسندگان برای آگاهی­بخشی به مردم معتقد بوده؛ همچنین با بیان وطن­دوستی خود ـ جدا از ایده­های ملی­گرایانه-  در صدد تشویق مردم ایران برای بازیابی هویتی خود و حرکت به سمت توسعه بوده  و مبارزۀ بی­امانی با استبداد و مظاهر ظلم داشته است.