ارزیابی فنوتیپی و مولکولی تعدادی از لاین‌های پیشرفته و امیدبخش گندم نان نسبت به قارچ Pyrenophora tritici-repentis عامل بیماری لکه خرمایی

نویسندگان

1 جاده ماهدشت مجموعه موسسات اصلاح و تهیه نهال و بذر

2 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزشو وترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزشو وترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/spij.2017.115609
چکیده

در این تحقیق مقاومت هشتاد لاین پیشرفته و امیدبخش گندم نان اقلیم گرم و مرطوب شمال کشور نسبت به جدایه P8 (نژاد 8) قارچ P. tritici-repentis عامل بیماری لکه‌خرمایی، در گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. لاین‌های گندم در سه تکرار در مرحله دوبرگی گیاهچه‌ای با استفاده از کنیدی‌های قارچ مایه‌زنی شدند. از رقم Grandian به عنوان شاهد حساس و رقم BR34 به عنوان شاهد مقاوم استفاده شد. نتایج ارزیابی‌ها نشان داد که از میان بیست لاین امیدبخش سال 1391 تنها لاین ER-N-91-15 و از میان بیست لاین امیدبخش سال 1392 تنها چهار لاین ER-N-92-5، ER-N-92-9، ER-N-92-12 و ER-N-92-20 نسبت به جدایه P8 مقاوم بودند. ارزیابی لاین‌های پیشرفته سال 1392 نیز بیانگر این بود که در بین چهل لاین تنها لاین AR-N-92-39 نسبت به جدایه P8 مقاوم بوده و بقیه لاین‌ها واکنش‌های متفاوتی از نیمه حساس، حساس تا خیلی حساس نشان دادند. واکنش لاین‌های گندم نسبت به تزریق ToxA همراه با غربالگری مولکولی لاین‌ها برای وجود یا عدم وجود ژن حساسیت (Tsn1) نیز بررسی شد. در مجموع حساسیت نوزده لاین نسبت به تزریق ToxA محرز شد. غربالگری با استفاده از پرایمرهای اختصاصی این ژن نشان داد که نکروز حاصل بعد از تزریق ToxA به طور کامل با وجود ژن Tsn1 ارتباط داشت. در مجموع، نتایج به دست آمده از این آزمایش‌ها نشان داد که بیشتر ارقام و لاین‌های گندم مورد بررسی نسبت به این بیمار‌ی حساس بودند که این موضوع می‌تواند به دلیل عدم غربالگری نسبت به این بیماری در طول برنامه‌های به‌نژادی گندم باشد.