تأثیر ژن‌های مقاومت انتقال یافته از نخودفرنگی (Pisum sativum) به کلزا (Brassica napus) علیه بیماری پوسیدگی اسکروتینیائی ساقه (Sclerotinia scleritiorum)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22092/spij.2017.115605
چکیده

یکی از بیماری‌های مخرب کلزا در دنیا، پوسیدگی اسکروتینیائی ساقه ناشی از قارچ (Sclerotinia scleritiorum) است. اطلاعات کمی در مورد مقاومت به این بیماری در دست است. در این تحقیق، تأثیر سه ژن مربوط به مقاومت به بیماری که از گیاه نخودفرنگی منشأ گرفته و به کلزا منتقل شده‌اند علیه بیماری پوسیدگی ساقه با استفاده از سه ترانس‌ژن (Transgene) PR10.1، Chitinase و DRR206 در قالب دو آزمایش بررسی شد. در آزمایش اول سه ترانس‌ژن از رقم کلزای حامل آن‌ها (رقم Westar) به چهار رقم تجاری MillenniUM 03، Apollo، Sentry و OAC Triton منتقل شدند تا تأثیر پس‌زمینه‌های مختلف ژنتیکی پاسخ به بیماری بررسی شود. این کار از طریق تلاقی ارقام تجاری با لاین‌های تراریخته، و به دنبال آن تلاقی‌های برگشتی با ارقام تجاری انجام شد. در آزمایش دوم، ایده تجمیع دو به دوی ترانس‌ژن‌های سه‌گانه آزمون شد. برای این منظور تلاقی معمولی بین لاین‌های تراریخته Westar برای ترکیب‌های مختلف بین ترانس‌ژن‌ها انجام شد. برای غربالگری گلخانه‌ای بیماری از سه روش آزمون ساقه، مایه‌زنی دمبرگ و سنجش برگ استفاده شد. بر اساس نتایج آزمون‌های غربالگری، در آزمایش اول بهترین کاهش بیماری در ترکیب ترانس‌ژن PR10.1 در ارقام Sentry و Apollo مشاهده شد و در آزمایش دوم ترکیب PR10.1×DRR206 بهترین میانگین را داشت. در مجموع ترانس‌ژن PR10.1 بهترین عملکرد را در کاهش بیماری داشت. لاین‌های نویدبخش فوق‌الذکر را می‌توان در شرایط مزرعه‌ای نیز آزمون کرد تا در صورت تائید، به ثبت و تجاری‌سازی آنها منتهی می‌شود