بررسی و مقایسه ارزش و کارکرد استعاره های مفهومی حوزه عشق در متون ادبی قدیم و جدید: مطالعه موردی( غزلیات شریف رضی و کتاب أوراق الورد اثر مصطفی صادق الرافعی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد گروه زبان وادبیات عربی دانشگاه شهیدبهشتی

3 دانشیار

doi
10.30479/lm.2023.18522.3513
چکیده

استعارۀ مفهومی نظریة زبان‌شناختی است که استعاره را علاوه بر زیبایی‌آفرینیِ ادبی ابزاری مهم برای درک تفکرِ خلاق در آثار ادبی می‌داند. استعاره‌های مفهومی مرتبط با حوزۀ احساسات در یک زبان و فرهنگ کاملا شبیه هم نیستند چون عواملی از قبیل جامعه و زمان و تفاوت‌های فردی نیز در این امر دخیل هستند. غزلیات شریف رضی(394 هـ ش) و کتاب أوراق الورد از مصطفی صادق الرافعی (1355هـ .ش) هرکدام مختص به یک دورۀ متفاوت است و هر دو از متون خلاق و مورد تقلید ادبا هستند و می‌توانند نمایندۀ خوبی برای متونِ ادبیِ زمان خود باشند، همچنین مضمون واحدی دارند و عشق در هر دوی این اثر، عارفانه-عاشقانه است؛ این پژوهش با روش تحلیلی ـ مقابله‌ای بر آن است تا به بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌ها و کارکرد استعاره‌های مفهومیِ مرتبط با حوزۀ عشق در متن‌های فوق الذکر بپردازد. یافته‌ها نشان داد که استعارۀ مفهومیِ حوزۀ عشق با گذشت زمان شکل پیچیده‌تری به خود گرفته و ورای استعاره‌های مفهومی لایه‌های پنهان دیگری وجود دارد، همچنین از ویژگی تلفیق که از قدرتمندترین ساز و کار فراتر رفتن از نظام مفهومی روزمره است و ویژگی پرسش و تفصیل بیشتر استفاده شده است.