فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقایسه با تلاش­های دهه­های گذشته در جهت بررسی فرآیند­های فرسایش ورقه­ای و شیاری خاک، مطالعات نسبتاً کمی در جهت کمی­کردن و یا برآورد فرسایش آبکندی انجام شده است. گسترش استفاده از تکنولوژی­های اطلاعات مکانی جدید، مانند سیستم اطلاعات جغرافیایی، مدل رقومی ارتفاع و سنجش از دور، توانایی­های جدیدی برای تحقیق در این زمینه فراهم کرده است. راه­حلی که به صورت مرجعی در راستای تخمین اثرات تغییرات جهانی مانند تغییرات کاربری اراضی و اقلیم تنظیم گردیده، نقشه­برداری وکمی کردن مقدار فرسایش آبکندی می­باشد که شامل مقدار عقب­نشینی دیواره­های آبکند و تولید رسوب است. تحقیق حاضر روشی، جهت محاسبه مقدار عقب نشینی دیواره­ها و تولید رسوب توسط فرسایش آبکندی ارائه می­دهد. روش پیشنهاد شده از عکس­های هوائی چند زمانه و مدل­های رقومی ارتفاع چند زمانه که هر دو بوسیله تکنیک­های اطلاعات جغرافیایی پردازش شده­اند، استفاده می­کند. تحقیق درزیر حوضه حاشان با وسعت 25 هکتار در حوضه آبخیز طالقان انجام شده است. عکس­های هوائی 1:20000 مربوط به سال 1370و عکس­های هوائی 1:40000 مربوط به سال 1380 جهت تهیه نقشه فرسایش آبکندی و تعیین مقدار رسوب تولید شده بین سال­های 1380-1370 استفاده شدند. مقدار برش آبکند و تولید رسوب از کم کردن مدل­های رقومی ارتفاع چند زمانه محاسبه شدند. مقدار عقب­نشینی دیواره­های آبکند 202/0 متر در سال بوده­است. حداکثر مقدار برش آبکند 9/0-5/0 متر در سال در راس آبکند و محل مئاندرها رخ داده­است. مقدار رسوب تولید شده بوسیله فرسایش آبکندی 44±438 تن در هکتار در سال بوده است. در مقایسه با دیگر روش­ها که رسوب ناشی از فرآیند­های فرسایش آبکندی را محاسبه می­کنند؛ روش پیشنهاد شده، مجموع هدر رفت خاک ناشی از رواناب سطحی، حرکت توده­ای (فروپاشی دیواره­ها) و عمیق شدن آبکند را محاسبه می­کند علاوه بر این در مقایسه با مقدار رسوب تولید شده بوسیله فرسایش ورقه­ای و شیاری مقادیر بسیار بزرگتری دارد و تصور می­شود دستاوردی در جهت مکان­یابی نواحی با فعالیت فرسایشی شدید در درون آبکند ها دارد.