تصویر شعری و عناصر سازندۀ آن در شعر نیمایی انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران

2 دانشگاه خوارزمی

doi
10.22103/jrl.2023.3753
چکیده

انقلاب اسلامی ایران، دگرگونی‌های ژرفی در بنیان‌های جامعه ایجاد کرد. از جملۀ این دگرگونی‌ها، تحولاتی ‌بود که در ساختارها و هنجارهای ادبی شکل گرفت و شعر را به قلمروهای جدیدی وارد کرد. شاعران انقلاب تمام ظرفیت‌ها و قالب‌های شعر فارسی ازجمله قالب شعر نیمایی را به خدمت اندیشه‌های انقلابی درآوردند. شعر نیمایی هرچند پس از انقلاب تحت‌الشعاع رجعت شعرای انقلابی به قالب‌های کلاسیک قرار گرفت، اما شاعران انقلابی‌ای نیز بودند که به سرایش در این قالب پرداختند. پرسش این پژوهش آن است که با توجه به تغییر نگرش شاعران انقلابی، چه تحولاتی در صور خیال و عناصر سازندۀ تصاویر در شعر نیمایی پس از انقلاب به وجود آمد؛ از این رو، در این مقاله کوشش شده تا اَشکال این تحولات در شعر نو انقلاب بررسی شود. بر این اساس، ویژگی‌های صور خیال و عناصر سازندۀ تصویر در شعر شاعران نیمایی‌سرای انقلاب اسلامی بررسی شده و در پایان مشخص گردیده که صراحت و حال‌وهوای انقلابی موجب کاهش بسامد صور خیال و درعین‌حال سادگی و شفافیت آن‌ها شده است. عناصر سازندۀ تصویر در این شعرها نیز عمدتاً برگرفته از ایدئولوژی انقلاب و فضای جنگ است.