معنا آفرینی انواع تناوب در صداهای دستوری از منظر کلایمن در نامة پنجاه و سوّم نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا. همدان

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا . همدان

doi
10.30479/lm.2023.17831.3458
چکیده

صدای دستوری به عنوانِ یک موقعیّت ویژة دستوری، به بازنمودِ دلالتِ ساخت‌های نحوی می‌پردازد. متن نهج‌البلاغه به عنوان متنی جامع خواننده را به جستجوی معنا ، کنجکاو می‌کند. نویسندگان، صدای دستوری را که ارتباط ساخت‌های نحوی جملات با یکدیگر را آشکار می‌کند، برای تحقیق در این نامة مهّم انتخاب نمودند و چون تناوب تغییر معنا را در دو ساخت نحوی به ظاهر یکسان ایجاد می‌کند، در عنوان جای گرفت. آن‌چه به کمک روش توصیفی- تحلیلی و به واسطة منابع اینترنتی موثق و نیز مراجعه به کتاب‌خانه، حاصل آمد، به این قرار است: تناوبِ فعّال/ میانی معرّفی در مطابقت بر افعال نامة پنجاه و سوّم نهج‌البلاغه، بیش‌ترین بسامد را داشت. تناوب نشان‌دار در دستة صداهای فعّال/ میانی، نیز دارای بیش‌ترین فراوانی است. تناوب منظّم از نظر کلایمن در 10 فعل به ایجاد معنا می‌پردازد. تناوب مکانی، مفعول غیرمستقیم را به صحنة فعلی نزدیک‌تر و در نتیجه کنش‌پذیرتر کرده است. کلید‌واژه‌ها: معنا و نحو، صدای دستوری، کلایمن، تناوب، نهج‌البلاغه، نامة پنجاه و سوّم.