مقاله پژوهشی: عوامل ژئوپلیتیکی مؤثر بر همگرایی امنیت جمعی در منطقه خلیجفارس
نویسندگان
1 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار گروه جغرافیای سیاسی و عضو هیئتعلمی دانشگاه خوارزمی
3 دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
4 استادیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
doi
چکیده
خلیجفارس منطقهای است راهبردی که اجزای تشکیلدهنده آن بهطور لاینفک به یکدیگر وابستهاند و هر حرکتی که در یکی از واحدهای آن پدید آید در نقطهی دیگری از منطقه منعکس میگردد. بهمنظور حفظ وحدت منطقه الزامی است که یک همکاری همهجانبه و منسجم توسط اعضای تشکیلدهنده آن صورت پذیرد و این مهم در سایه همکاری و همیاری میسر است. در چارچوب همگرایی است که کشورهای منطقه قادر خواهند بود منافع خود را آنطور که مشخص کردهاند، دنبال نمایند بدون اینکه ارزشهای دولتهای دیگر منطقه مورد تهدید قرار دهند و یا از اهمیت آن بکاهند. هدف از این پژوهش شناسایی عوامل ژئوپلیتیک همگرای مؤثر بر امنیت جمعی منطقه خلیجفارس بوده و روش تحقیق با استفاده از روش دلفی کلاسیک و در قالب رویکرد نظریههای همگرایی میباشد. جامعه آماری این پژوهش شامل 35 نفر کارشناس و خبره در حوزه ژئوپلیتیک، امنیت و روابط بینالملل بوده که در ابتدا برای به دست آوردن اجماع در مورد مؤلفههای ژئوپلیتیکی همگرا، طی سه مرحله مؤلفهها موردبررسی و نهایتاً 34 مؤلفه مورد اجماع قرار گرفت. طبق یافتههای تحقیق مهمترین مؤلفههای ژئوپلیتیکی که مؤثر بر همگرایی امنیت جمعی در منطقه خلیجفارس بوده و بالاترین تأثیر را دارد عبارتاند از: پیروی اکثریت مردم منطقه از دین مبین اسلام بهعنوان عامل پایدار و انسجام بخش، همجواری و پیوستگی جغرافیایی کشورهای منطقه، وجود ذخایر مناسب فسیلی و معدنی در کشورهای منطقه و وابستگی اقتصاد این کشورها به درآمدهای نفتی، تشکیل و تقویت کمیته مشترک کشورهای ساحلی برای امور زیستمحیطی، ارتباط کشورهای منطقه خلیجفارس با حوزههای ژئوپلیتیکی مهم منطقه غرب آسیا، عضویت اغلب کشورها در شورای همکاری خلیجفارس.
