تحلیل جامعهشناسانۀ مضامین پایداری در روایتهای آزادگان گیلانی از دفاع مقدّس
نویسندگان
1 پژوهشکده گیلانشناسی، دانشگاه گیلان
2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22103/jrl.2022.3483چکیده
بهرغم به پایانرسیدن جنگ تحمیلی، پرداختن به تجربۀ زیستۀ حاضران در این نبرد و راویان دست اوّل رویدادهای رخداده در اسارتگاههای دشمن، همچنان یافتههای جدید و بدیعی از این واقعۀ بزرگ به دست میدهد. هدف این تحقیق، استخراج مضامین مرتبط با پایداری در خاطرات آزادگان و سربازان حاضر در جنگ تحمیلی هشتسالۀ ایران در برابر حملۀ رژیم بعثی عراقی است. برای انجامدادن این کار با رویکرد جامعهشناسی نیروهای نظامی به بررسی خاطرات منتشر شدۀ سربازان و آزادگان گیلان پرداخته شدهاست. این آثار شامل 30 کتاب هستند که به شکل سیستماتیک و به روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتهاند. بررسی متون نشان میدهد که برخی از عامترین مضامین قابل تصور در زمان اسارت که خصلتی جهانشمول دارند، در میان خاطرات نقلشده نیز به چشم میخورند. ویژگیهایی نظیر «مقاومت»، «درونگروه و برونگروه»، «ایثار»، «مجاهدت»، «حساسیت/ باور مذهبی»، «مدارا»، «تعصّب» و نظایر آن در جایجای این خاطرات مشهود است؛ با این حال، در کنار این خصائل عام، تعلّق به خاستگاهی مشترک و برخورداری از ارزشهای مشابه، به بروز تفاوتهایی در «خردهفرهنگ اسارت» منجر شدهاست که جای بررسی و تأمل بیشتر دارد.
