هژمونی درونمایه‌های ایدئولوژیک رمان‌ نوجوان با تکیه بر دو رمان پایداری «ناروال، نهنگ ‌تک‌شاخ» و «نردبانی رو به آسمان»

نویسندگان

1 مربی کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22103/jrl.2022.3486
چکیده

ایدئولوژی به دلیل پیوستگی ناگزیر با عقاید و افکار افراد، همیشه در روند تصمیم‌گیری­ها و جریانات زندگی مردم نقشی انکارناپذیر داشته و دارد. نویسندگان آثار ادبی نیز از این امر مستثنی نبوده و بی تردید آن‌ها نیز متأثر از ایدئولوژی­های خود هستند؛ علاوه بر آن گاهی نیز ایدئولوژی­های نظام آموزشی مسلط بر جامعه را تبلیغ می­کنند؛ از این رو، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی دو رمان پایداری از انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان  را از منظر ایدئولوژی­های آشکار و پنهان بر اساس آلتوسر وگرامشی بررسی کرده است. در این پژوهش معلوم گردید بیشتر ارزش­های مورد بحث در این آثار عبارتند از راستگویی، فداکاری، دفاع از میهن و‌ ... که در این رمان­ها به صورت ایدئولوژی آشکار رخ نموده­اند که این مسأله به دغدغه­ نویسندگان و ساختار آموزشی مسلط بر جامعه برمی­گردد. از ایدئولوژی‌های پنهان این کتاب­ها نیز می­توان به تلاش نیروهای مسلط یا فرادَست برای حفظ حکومت خود بر جامعۀ فرودست از طریق ساختارهای آموزشی و قهریه اشاره کرد.