عاشورا در شعر معاصر افغانستان (مطالعة موردی: عبدالقهّار عاصی)
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی اهل بیت علیهم السلام
2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی اهل بیت (ع) تهران
doi
10.22103/jrl.2022.3487چکیده
عاشورا بهعنوان یک واقعة بزرگ و بینظیر، همواره در ادبیات فارسی مطمح نظر شاعران بودهاست. از شاعرانی چون کسایی مروزی تا شاعران روزگار ما، هر کس از زاویه و منظری به این واقعه پرداختهاست. نگاه هر شاعر به عاشورا، گذشته از خصوصیات فردی شاعر، تابع دورة زندگی او از حیث اوضاع فرهنگی، سیاسی و اجتماعی است. قیام عاشورا و آموزههای آن از مهمترین موضوعاتی است که بهطور گسترده در شعر معاصر افغانستان تبلور یافتهاست. این پژوهش درصدد بررسی چگونگی بازتاب واقعة عاشورا در شعر معاصر افغانستان است و پس از آن به مطالعة موردی تأثیر مفاهیم عاشورایی بر شعر عبدالقهار عاصی -از شاعران اهل سنّت افغانستان- میپردازد. پژوهش پیش رو، مطالعهای نظری است؛ دادههای آن به روش کتابخانهای به دست آمده و با شیوة توصیفی-تحلیلی به انجام رسیده است. از مطالعة شعر معاصر افغانستان با هدف بررسی تأثیر عاشورا بر آن بهدست میآید که گذشته از جنبة غنایی و لایة احساسی وقایع عاشورا که در مرثیه سرایی و عشق ورزی نسبت به ساحت مقدّس امام حسین(ع) و یاران ایشان بازتاب مییابد، لایة حماسی و تعلیمی قیام عاشورا و مفاهیمی چون شجاعت، آزادیخواهی و تنندادن به ذلّت، از مؤلفههای برجستة شعر مقاومت افغانستان است؛ همچنین از بررسی شعر عبدالقهار عاصی میتوان نتیجه گرفت که عاصی از مفاهیم عاشورایی برای استبدادستیزی در زمانة خود سود جستهاست و قیام عاشورا را الگویی نجاتبخش برای افغانستان معرفی کردهاست.