تنوع ژنتیکی برخی جمعیت‌هایهندوانه (Citrullus lanatus var. lanatus) بر اساس صفات مورفولوژیک و نشانگرهای ریزماهواره(ISSR)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

4 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

doi
10.22092/spij.2017.113086
چکیده

به منظور بررسی تنوع ژنتیکی بین جمعیت‌های هندوانه بومی ایران،24 جمعیت بومی به همراه یک رقم خارجی (دورگ F-1 شرکت ساکاتا) با استفاده از صفات مورفولوژیک و نشانگرهای ISSR مورد مطالعه قرار گرفتند. برای بررسی تنوع مورفولوژیکی، جمعیت‌ها در مزرعه و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار کاشته شده و صفات مورفولوژیک آن‌ها شامل تعداد میوه در بوته، طول بلندترین شاخه، وزن میوه، طول و عرض میوه و ضخامت پوست میوه اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین جمعیت‌‌ها از نظر تمام صفات مورفولوژیک مورد بررسی اختلاف معنی‌دار وجود داشت. گروه‌بندی جمعیت‌ها بر اساس صفات مورفولوژیک با استفاده از تجزیه کلاستر، آن‌ها را در چهار گروه مجزا قرار داد. در بررسی تنوع با استفاده از نشانگر مولکولی، ده آغازگر مورد استفاده 87 مکان قابل امتیازبندی تولید کردند که از این تعداد 75 مکان چندشکل بودند. مقادیرPIC برای آغازگرهای مورد استفاده از 52/0 (آغازگر P4) تا 91/0 (آغازگر UBC864) متغیر بوده و میانگین آن 83/0 برآورد شد. دندروگرام حاصل از تجزیه کلاستر به روش UPGMA مبتنی بر ضرایب تشابه ژنتیکی جاکارد، جمعیت‌ها را در هفت گروه قرار داد. کمترین و بیشترین فاصله ژنتیکی بین جمعیت‌های کردستان و کرمانشاه و جمعیت‌های مازندران و خراسان بود. نتایج این پژوهش نشان داد که نشانگرهای ISSR به طور مؤثری می‌توانند برای مطالعه تنوع ژنتیکی جمعیت‌های هندوانه بومی ایران استفاده شوند و از میان آغازگرهای استفاده شده، UBC864 و UBC823 مناسب‌ترین آغازگرها برای مطالعات بعدی تشخیص داده شدند.