ارزیابی صفات مربوط به عملکرد در هیبریدهای مولتی ژرم چغندرقند مقاوم به ریزومانیا

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 استادیار، بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زرقان، ایران

5 مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/spij.2017.113088
چکیده

بیماری ویروسی ریزومانیا یکی از مخرب‌ترین بیماری‌های چغندرقند در اکثر مناطق چغندرکاری دنیا محسوب می‌شود. با توجه به گستردگی این بیماری در برخی از استان‌های کشور، شناسایی هیبریدهای متحمل جدید و استفاده از آن‌ها به صورت تجاری امری ضروری است. در این تحقیق، از پنج گرده‌افشان حامل ژن Rz1 به عنوان والد پدری و سه سینگل‌کراس 276-3.27 × SB36، 276-37.34 × SB36 و I13 × A37.1 به عنوان پایه مادری برای تهیه هیبرید استفاده، هیبریدهای در سال 1389 تولید و در مزرعه آلوده به بیماری ریزومانیادر ایستگاه زرقان فارس ارزیابی مشاهده‌ای شدند. در سال‌های 1390 و 1391 پانزده هیبرید منتخب به همراه شاهدهای مقاوم و حساس به ریزومانیا در یک آزمایش در دو منظقه خراسان رضوی و کرج ارزیابی شدند. با توجه به نتایج تجزیه مرکب داده‌های دو منطقه مشهد و کرج در دو سال آزمایش مشخص شد که از نظر صفات عملکردی، هیبریدهای (I13 × A37.1) × S1-88239، (276-3.27 × SB36) × S1-88239 و (276-37.34 × SB36) × S1-88239 در مقایسه با شاهد مقاوم و هیبریدهای دیگر برتر بودند. بر اساس نتایج این تحقیق، همچین مییتوان والد S1-88239 را به عنوان گرده‌افشان مناسب برای تهیه رقم مقاوم به ریزومانیا توصیه کرد.