آنالیز کمی جذب سطحی آهن (II) بر روی هیدروکسید آهن ,گئوتایت،(α-FeOOH)
نویسندگان
1 استادیار گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس
3 استاد دانشگاه تربیت مدرس تهران
doi
10.22092/ijsr.2010.126628چکیده
آهن (Fe) از عناصر ضروری برای رشد گیاهان، حیوانات و انسان است. شیمی آهن در سیستمهای طبیعی نظیر خاکها، و به ویژه در محیطهای بیهوازی نظیر خاکهای غرقابی و شالیزارها، تأثیر زیادی در قابلیت استفاده و تغییر شکل تعداد زیادی از دیگر عناصر و در نتیجه نقش مهمی در چرخههای طبیعی بیوشیمیائی و ژئوشیمیائی دارد. تحرک و قابلیت استفاده آهن در محیطهای طبیعی، بوسیله واکنشهای جذب سطحی – رها سازی و انحلال - رسوب کنترل میشود. میزان تغییر در این واکنشها تابعی از شرایط محیطی، به ویژه سطح فعالیت پروتون (pH) و الکترون (pe) است. با توجه به اهمیت فرآیند جذب سطحی در کنترل غلظت آهن در فاز محلول، در این تحقیق فرآیند جذب سطحی آهن (II) روی هیدروکسید آهن گئوتایت در دامنهای از pH و قدرت یونی بررسی گردید. رفتار باری گئوتایت، از تحلیل دادههای تیتراسیون اسید و باز در قدرتهای یونی مختلف تعیین شد. دادههای آزمایشی نقطه صفر بار الکتریکی کانی را در pH 1/9 نشان داد. همدماهای جذب سطحی آهن (II) بوسیله مدل مکانیستیکی CD-MUSIC آنالیز گردیدند. این دادهها با در نظر گرفتن دو کمپلکس درونکرهای سطحی و به درستی توصیف گردیدند. محاسبه ضرایب توزیع بار (CD) نشان داد که در اثر جذب گونههای سطحی آهن (II) در حدود 64/0 واحد بار به سطح کانی منتقل میشود. در اثر این فرآیند 36/0 واحد بار نیز به لایه اشترن افزوده میشود. مقدار کل جذب سطحی آهن (II) با افزایش pH و در نتیجه کاهش پتانسیل الکتریکی سطح کانی افزایش یافت. محاسبه جزء مولی گونههای جذب سطحی شده آهن (II) نشان داد که کمپلکس گونه اصلی آهن (II) جذب سطحی شده در دامنه pH آزمایشی میباشد. علاوه بر این، دادههای آزمایشی و پیش بینی مدل نشان داد که قدرت یونی اثر قابل توجهی بر جذب سطحی آهن (II) ندارد که احتمالاّ ناشی از نوع مکانیسم جذب سطحی آهن است. استخراج تقریباّ کامل آهن (II) جذب سطحی شده عدم رسوب آن در طی آزمایش را نشان داد. ضرایب ترمودینامیکی حاصل را میتوان در مدل سازی برهمکنش یونها در خاکهای شالیزاری که در آنها کاهش پتانسیل رداکس موجب افزایش فعالیت آهن (II) میگردد را استفاده کرد.