بررسی تغییرات شوری خاک به کمک پردازش رقومی اطلاعات ماهواره لندست در دشت قهاوند (استان همدان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سنجش از دور - دانشگاه خواجه نصیرطوسی

2 محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان

3 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس

doi
10.22092/ijsr.2010.126631
چکیده

فن‌آوری سنجش از دور به عنوان یک ابزار مناسب به منظور پایش زمانی و مکانی برخی از پدیده‌های طبیعی به شمار می‌رود. شوری ثانویه از مهمترین عوامل کاهش حاصلخیزی خاک در مناطقی است که مدیریت کارآمد و مطلوب بر منابع آب و خاک وجود نداشته است. این تحقیق برای یافتن بهترین روش‌های بهره‌گیری از سنجش از دور در طبقه‌بندی اراضی شور و ارزیابی روند تغییرات شوری در دشت قهاوند صورت گرفت. وسعت منطقه 95000 هکتار واقع در شرق استان همدان و همجوار با استان مرکزی است. شیوه کار بر پایه تفکیک سطوح مختلف خاک‌های شور به وسیله دو سری اطلاعات داده‌های رقومی ماهوارة لندست 5 و 7 همراه با مطالعات زمینی به کمک بررسی باندهای مختلف سنجنده‌های TM و ETM و بررسی شاخص‌های مختلف PCA57 ، PCA123 ، NDVI ، GRI ، BRI برای خاک و پوشش گیاهی انجام شد. طبقه‌بندی تصاویر با استفاده از روش طبقه‌بندی نظارت شده همراه با مطالعات صحرایی و برداشت نمونة خاک سطحی و تجزیة شیمیائی نمونه‌ها صورت گرفت. تصاویر پس از تصحیح طبقه‌بندی در سامانة اطلاعات جغرافیائی به صورت نقشه‌ها و جداول در دو مقطع زمانی ارایه گردید؛ صحت کلی طبقه‌بندی در تصاویر لندست 5 و 7 مورد بررسی قرار گرفت که برای پارامتر شوری این مقادیر به ترتیب 71 و 75 درصد می‌باشد. نتایج نشان دهندة افزایش وسعت خاکهای شور به میزان قابل توجهی در طی 11 سال است به طوری که وسعت اراضی شور 9/31 درصد افزایش داشته که این گسترش در کلاس شوری کم تا متوسط (S1) 9/7 درصد و در کلاس شوری متوسط تا شدید (S2) 2/31 درصد است. وسعت اراضی لخت و بایر و کفه‌های نمکی نیز از 3005 هکتار به 8446 هکتار رسیده که در حدود 181 درصد بر وسعت آنها افزوده شده است.