تأثیر مایه تلقیح سویا و ازتوباکتر بر گیاهان حاصل از بذرهای سویای تولید شده در شرایط تنش ‌خشکی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات خاک و آب

2 دانشیار پژوهش موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

3 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال

4 عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین

doi
10.22092/ijsr.2010.126630
چکیده

به منظور بررسی تأثیر مایه تلقیح سویا و ازتوباکتر کروکوکوم بر ویژگی‌های گیاهان سویای حاصل از بذرهای تولید شده در شرایط تنش خشکی، پژوهشی در دو بخش آزمایشگاه و گلخانه انجام شد. آزمایش گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و آزمایش مزرعه‌ای به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل رقم (منوکین، ویلیامز و لاین اس.آر.اف× تی3)، بذرهای تولید شده در شرایط تنش خشکی (آبیاری گیاهان مادری پس از مقادیر 50 (آبیاری مطلوب)، 100 (تنش متوسط)، 150 (تنش شدید) میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس آ) و تلقیح بذر (عدم تلقیح، مایه تلقیح سویا، تلقیح توأم مایه تلقیح سویا و ازتوباکتر کروکوکوم) بود. در آزمایش گلخانه‌ای آبیاری گیاهان با محلول غذایی بدون نیتروژن انجام شد. نتایج آزمایش گلخانه‌ای مشخص کرد که گیاهان حاصل از بذرهای شرایط تنش متوسط در تمام ارقام به ترتیب 16، 23 و 18 درصد از وزن خشک بخش هوایی، ریشه و گیاه بیشتری نسبت به گیاهان حاصل از بذرهای شرایط آبیاری مطلوب داشتند. همچنین گیاهان حاصل از بذرهای شرایط تنش خشکی از تعداد و وزن خشک گره ریشه بیشتری برخوردار بودند و افزودن ازتوباکتر کروکوکوم به مایه تلقیح سویا تعداد و وزن تر گره ریشه را نسبت به تلقیح با مایه تلقیح سویا افزایش داد. نتایج آزمایش مزرعه‌ای نشان داد که گیاهچه حاصل از بذرهای شرایط مختلف رطوبتی در تلقیح با باکتری وزن خشک گیاهچه و ارتفاع بیشتری نسبت به شاهد داشت. گیاه حاصل از بذر شرایط تنش متوسط رقم ویلیامز تلقیح شده با مایه تلقیح سویا 46 درصد وزن خشک گیاه بیشتری نسبت به عدم تلقیح داشت.