تدوین مدل راهبردی گردشگری ورزشی در راستای توسعه پایدار شهری(مطالعه موردی شهر مشهد)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت ورزشی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، دانشکده علوم انسانی، گروه تربیت بدنی، شاهرود، ایران.
3 استادیار گروه تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
doi
چکیده
گردشگری به عنوان یکی از مهمترین صنایع توسعه پایدار، فرصتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای کلانشهرها و مادر شهرهای جهانی از جمله کلانشهرهای ایران به وجود میآورد. صنعت و بازار گردشگری به دلیل قابلیتهای انکارناپذیرش در ایجاد شغل، بهبود زیرساختها و جذب سرمایه، توجه بسیاری از مسئولان شهری در سراسر جهان را به خود جلب کرده است. گردشگری پایدار، با اتکا بر مفهوم توسعهی پایدار، میخواهد صنعت و بازار گردشگری در عین سوددهی اقتصادی، کمترین تأثیر را بر جامعه میزبان و محیط زیست داشته باشد. یکی از انواع مهم و رو به رشد گردشگری عبارت از گردشگری ورزشی است. امروزه گردشگری ورزشی به عنوان یک صنعت و بازار سفید در بین کشورهای توسعه یافته به یکی از استراتژیهای مهم جهت افزایش اشتغال، درآمد، توسعه زیر ساختها، بهبود وضعیت اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است. شهر مشهد به عنوان یکی از کلانشهرهای ایران هم از لحاظ شاخصهای توسعه اقتصادی و هم از لحاظ جذب گردشگر جزو شهرهای توسعه یافته است. اما وضعیت این شهر از لحاظ برخی شاخصهای توسعه پایدار چندان مطلوب نیست؛ بیکاری، فقر، اعتیاد، سرقت و بهرهکشی جنسی از پررنگترین معضلات اجتماعی شهر به شمار میروند. حاشیهنشینی و نبود اشتغال، سبب افزایش فقر و در نتیجه اعتیاد و سرقت در این شهر شده است. از طرف دیگر این شهر دارای پتانسیلهای گستردهای برای توسعه گردشگری ورزشی است. با این وجود تاکنون تحقیقی که به بررسی نقش گردشگری ورزشی در توسعه پایدار شهر مشهد بپردازد انجام نشده و از طرفی توسعه پایدار در دستور کار مدیریت شهر و کل کشور قرار گرفته است. هدف اصلی تحقیق حاضر تدوین مدل راهبردی گردشگری ورزشی در راستای توسعه پایدار شهری مشهد است. سؤال اصلی مقاله این است که توسعه گردشگری ورزشی در شهر مشهد چگونه میتواند توسعه پایدار شهری را برای ساکنان به ارمغان بیاورد؟ مطالعه حاضر از نوع اکتشافی و مبتنی بر روش توصیفی- پیمایشی است. برای جمعآوری دادهها و اطلاعات، از دو روش کتابخانهای و میدانی استفاده شده است. در روش میدانی پرسشنامه تهیه و دادهها و اطلاعات مورد نظر جمعآوری شده است. با توجه به پیمایشی بودن تحقیق، از روش نمونهگیری تصادفی استفاده و به جامعه آماری تعمیم داده شده است. جامعه آماری تحقیق شامل اساتید مدیریت ورزشی و جهانگردی، دانشجویان ارشد و دکترای مدیریت ورزشی، دانشجویان ارشد و دکترای گردشگری و نیز مدیران آژانسهای برگزار کننده تورهای مسافرتی و تورگردانان و راهنماهای گردشگران شهر مشهد است. برای تعیین حجم نمونه آماری از روش نمونهگیری کوکران استفاده شد. بر اساس این روش ۳۷۱ نفر به عنوان نمونه آماری مشخص شد. سنجش پایایی پرسشنامه با بهرهمندی از روش آلفای کرونباخ انجام شد که مقدار آن برابر ۱۷۸/0 به دست آمد. اطلاعات به دست آمده از طریق نرمافزار SPSS طبقه بندی شده و با استفاده از آزمون ناپارامتری کای اسکوئر معنیداری شاخصها مشخص و تحلیلهای مورد نظر صورت گرفته است. نتایج مقاله نشان میدهد که توسعه گردشگری ورزشی در شهر مشهد توسعه اقتصادی پایدار شهر، پایداری اجتماعی شهر و نیز پایداری کالبدی زیستمحیطی شهر تأثیرات مثبتی بر خواهد گذاشت.
