تحلیل نقش پایداری زنان در رمان الدوامه براساس نشانه معناشناسی طرحواره‌های عاطفی فونتنی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی- گروه عربی

3 مدرس حق التدریس در دانشگاه رازی

4 استاد گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه رازی

doi
10.30479/lm.2022.16858.3367
چکیده

عنصر عاطفه و احساسات زنانه بخشی از مسالۀ پایداری و ساختارها و مناسبات درونی و بیرونی آن را قابل شناخت می‌سازد. شماری از نقش‌ها و دلالت‌هایی که ارتباط استوار میان پاکی حس زنانه و دنیای پرخشونت جنگ را بازسازی می‌کنند از رهگذر این عامل، معناهای محتمل وگسترده‌ای را به این مفهموم ناب و پاک بشری می‌بخشند. این پژوهش با کمک رهیافت‌های نشانه معناشناسی و روش توصیف و تحلیل متن، رمان الدوامه قمر کیلانی بانوی ادبیات مقاومت سوریه را با موضوع عاطفه زنانه، مورد تحلیل قرار می‌دهد. افق این جستار محدود به بررسی نقش و جایگاه زنان سوری در رمان «الدوامه» براساس روش و الگو طرحواره‌های عاطفی فونتنی است. هدف این پژوهش بررسی شکل گیری، تولید و دریافت معنا در زمینة ادبیات پایداری زنان است. این گفتمان نشان می‌دهد که چگونه قمر کیلانی با استفاده از عاطفه زنانه‌اش و با تکیه بر واقعه تاریخی جنگ حزیران به تولید معانی مقاومت محور می پردازد و از بافت‌های موجود و شناخته شده فاصله می گیرد و گفته‌یاب را با عناصر غیرمنتظره مواجه می‌سازند. براساس نظام ارزشی مزبور در سازوکارهای تولید در طرحوارۀ گفتمان عاطفی مهم‌ترین مضامین پایداری زنان در رمان مذکور وطنپرستی، دعوت به مبارزه، ستایش شهادت و ترسیم اوضاع جنگ و... است. این طرحواره در جهت تثبیت آرمان حاکم بر جامعه یعنی ستایش پایداری و آزادگی و به حاشیه راندن سایر مفاهیم، سیر می کند.