فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«جریان سیال ذهن» شیوۀ روایی است که نویسنده احساسات و افکار شخصیّت‌ها را درست در همان لحظه‌ای ثبت می‌کند که در ذهن آنان به‌وقوع می‌پیوندند و با نمایش آن‌ها، خواننده را در تجربیات ذهنی شخصیّت‌ها سهیم می‌کند. «دیمة ونّوس»، رمان‌نویس سوری از جمله نویسندگانی است که در رمان خود «الخائفون» برای پردازش حوادث داستان از شیوة جریان سیال ذهن استفاده‌کرده‌است. این جستار بر آن است تا با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی تأثیر مؤلفه‌های این شیوة روایی در روایت رمان «الخائفون» پرداخته و ارتباط میان کاربست این شیوۀ روایت با پدیدۀ ترس در سوریه را تبیین نماید. دستاورد پژوهش مبین این است که به کارگیری شیوۀ جریان سیال ذهن در روایت این رمان، پیامدهایی داشته که بر پیش‌برد روایت رمان تأثیرگذار بوده‌است و برخی از مؤلفه‌های آن، به افزایش زمان خوانش متن و در نتیجه، کاهش شتاب روایت می‌انجامند. نویسنده در راستای این‌که ترس و آشفتگی مستولی شده بر جان و روح شخصیت‌های را نشان دهد، چاره‌ای جز مراجعه به ذهن قهرمانان داستانش ندارد و تنها با تکیه بر لایۀ پیش از گفتار ذهن است که می‌توانست این ترس را به گونه‌ای مؤثر به تصویر بکشد و به همین دلیل از شیوۀ روایی جریان سیال ذهن استفاده نموده‌است.