ارزیابی اجزاء مقاومت نسبی درتعدادی از لاینهای امیدبخش گندم اقلیم سرد نسبت به بیماری زنگ زرد در شرایط مزرعهای در اردبیل
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین پیشوا، دانشکده کشاورزی ، گروه بیماریشناسی گیاهی، ورامین
2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین پیشوا، دانشکده کشاورزی ، گروه بیماریشناسی گیاهی، ورامین
doi
10.22092/spij.2016.113063چکیده
در این پژوهش 21 لاین امیدبخش گندم اقلیم سرد همراه با دو رقم شاهد حساس بولانی و موروکو به منظور تعیین مقاومت نسبی آنها نسبت به بیماری زنگ زرد در مزرعه تحقیقاتی اردبیل ارزیابی شدند. در این مطالعه اجزائ مختلف مقاومت نسبی شامل ضریب آلودگی، شدت نهائی بیماری، مقدار نسبی سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری و نرخ آلودگی ظاهری در مرحله گیاهچهای و گیاه کامل در شرایط مزرعه ارزیابی شدند. بعد از شاهد حساس، لاینهای C-91-9 و C-91-20 بیشترین مقدار ضریب آلودگی، شدت نهائی بیماری، مقدار نسبی سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری ، نرخ آلودگی ظاهری، تراکم جوش و اندازه جوش را داشتند. لاینهای C-91-1، C-91-7، C-91-8، C-91-15 و C-91-18 در هر دو مرحله گیاهچهای و گیاه کامل مقاوم، مصون یا آلودگی پایینی داشتند. لاینهای C-91-12 و C91-21 که در مرحله گیاهچهای حساس اما در مرحله گیاه کامل مقاوم بودند و مقادیر پایین آلودگی را نشان دادند، به عنوان لاینهای دارای مقاومت تدریجی ارزیابی شدند. لاینهای C-91-13 وC-91-14 در مرحله گیاهچهای نیمه مقاوم و در مرحله گیاه کامل مقاومت کامل یا سطح مطلوبی از مقاومت نسبی را نشان دادند ولی لاینهای C-91-3، C-91-4، C-91-1 و C-91-17 مقاومت نسبی( تدریجی) متوسطی داشتند و لاینهایC-91-2 ، C-91-5، C-91-9، C-91-10، C-91-11، C-91-6، C-91-20 وC-91-19 حساس بودند. رابطه مثبت و معنیداری بین شدت نهایی آلودگی با مقادیر ضریب آلودگی و همچنین بین rAUDPC و نرخ آلودگی ظاهری مشاهده شد. بیشترین ضریب همبستگی (r) بین شدت نهایی آلودگی با ضریب آلودگی به دست آمد (r = 0.99).