اثر ژنوم‌های هومولوگ بر تولید گامت‌های کاهش نیافته در هیبریدهای حاصل از تلاقی گندم و آجیلوپس

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج

doi
10.22092/spij.2016.113064
چکیده

در هیبریدهای بین گونه‌ای بسته به ترکیب ژنتیکی والدین، گامت‌های کاهش نیافته به وفور تشکیل شده و فراوانی تشکیل آنها بیشتر از گونه‌های والدی است. تحقیق حاضر با هدف بررسی گامت‌های کاهش نیافته در هیبریدهای حاصل از تلاقی گندم نان (2n = 6x = 42, AABBDD) با دو گونه Aegilops cylindrica (2n = 4x = 28; CcCcDcDc) و Ae. triuncialis (2n = 4x = 28; UtUtCtCt) انجام شد. فرض این بود که دانه‌های گرده کاهش نیافته با فراوانی بیشتری در هیبریدهای گندم× آجیلوپس تریانسیالیس که فاقد ژنوم همولوگ هستند (2n = ABDUtCt)، نسبت به هیبریدهای گندم× آجیلوپس سیلیندریکا که ژنوم همولوگ دارند (2n = ABDDcCc)، تشکیل می‌شود. این فرض از طریق بررسی میوز، میزان دانه‌های گرده کاهش نیافته، کارایی دانه گرده و میزان بذردهی در هیبریدها مورد تأیید قرار گرفت. عدم وجود ژنوم‌های هومولوگ در هیبریدهای گندم× آجیلوپس تریانسیالیس، میوز را در 3 درصدسلول‌های مادر گرده به میوز غیر کاهشی سوق داد. محصول چنین تقسیم غیر کاهشی به صورت دانه‌های گرده کاهش نیافته و تولید بذر F2 در این نوع هیبرید تظاهر پیدا کرد.