فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه تدوین رهنامه (دکترین) نظامی به‌عنوان یکی از مسئولیت­های بسیار مهم نیروهای مسلح کشورهای جهان به شمار می­رود که بیشتر کشورهای جهان صرف‌نظر از بزرگی و کوچکی آن‌ها اقداماتی در راستای تدوین رهنامه نظامی کشور مربوطه انجام داده‌اند. جمهوری اسلامی ایران نیز به‌منظور هدایت و پشتیبانی نیروهای مسلح خود در صحنه جنگ و به‌طورکلی به‌منظور هدایت و راهنمایی چگونگی جنگیدن نیروهای مسلح در نبردهای پیشرو نیازمند تدوین رهنامه نظامی خود می­باشد. تهیه رهنامه نظامی کارآمد، اثربخش و به‌روز شده یکی از عوامل اساسی حصول آمادگی دفاعی و توفیق نیروهای مسلح در مواجهه با هرگونه جنگ احتمالی است. یکی از مراحل تدوین رهنامه نظامی ج.ا.ا توجه به مبانی و عوامل مؤثر در شکل‌گیری و تدوین رهنامه می­باشد. در مطالعه تطبیقی انجام‌گرفته نیز مشخص گردیده است که کشورهای دیگر نیز مواردی را به‌عنوان مبانی و عوامل مؤثر در تدوین رهنامه مدنظر قرار داده و یا به‌عنوان ورودی­های رهنامه در نظر گرفته­اند. لذا هدف این مقاله "تبیین مبانی و عوامل مؤثر در تدوین رهنامه نظامی جمهوری اسلامی ایران" می­باشد. نوع تحقیق از نوع کاربردی- توسعه­ای است. رویکرد تحقیق در این پژوهش آمیخته (کمی و کیفی) و از روش تحقیق موردی- زمینه­ای و همچنین جهت بررسی روابط بین متغیرها از روش همبستگی استفاده‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده از تحقیق بیانگر این است که مبانی مؤثر در تدوین رهنامه نظامی جمهوری اسلامی ایران (مکتبی، ملی و سازمانی) عبارت‌اند از: اندیشه دفاعی اسلام، اندیشه دفاعی امامین انقلاب، آرمان، اهداف و منابع ملی، رهنامه دفاعی - امنیتی، سیاست‎های کلان دفاعی - امنیتی، راهبردهای ملی و قوانین (قانون اساسی، قوانین جاری نیروهای مسلح)؛ همچنین عوامل مؤثر در تدوین رهنامه نظامی جمهوری اسلامی ایران (سازمانی، فرا سازمانی) عبارت‌اند از: عوامل محیطی، سطح فناوری، تصور از ماهیت جنگ‌های آینده، ویژگی‌های جغرافیایی، ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی کشور، توانایی بسیج ملی، اهداف نظامی، تجارب نظامی، رهنامه نظامی موجود، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های دفاعی (توان دفاعی) کشور.