کارکرد و اهمیت موسیقی حماسی در پایداری و برانگیختگی سپاهیان در ایران باستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22103/jrl.2022.3230
چکیده

از روزگاری که انسان در بیان احساسات و رفع و تسکین آلام دست به دامان موسیقی گردید از اصوات آن و نواهای مختلف موسیقی تنها در بزم‌‌‌ها و سوگواری‌ها بهره نگرفت، بلکه حتی برای بازیافت، نگهداری و تقویت سلامت جسمی و روحی و همچنین در آیین‌های دینی و بیان روایات حماسی از این ابداع بشری استفاده کرد. در این بین، آنچه اهمیت بسزایی دارد این است که موسیقی در میدان‌های رزم نیز کاربرد داشته است و بر این مبنا از مسائل مهم این است که از چه آلات و ابزار موسیقیایی در میدان‌های نبرد استفاده می‌شده است و مهم‌تر آنکه این نواهای موسیقی چه تاثیر و اهمیتی در رزم‌‌‌ها و عملکرد سپاهیان در برخوردهای نظامی داشته‌اند و  نوازندگان و موسیقی‌دانان در آرایش نظامی چه جایگاه و وظایفی را عهده‌دار بودند. از مطالعه و بررسی متون تاریخی کلاسیک و متون روایی منظوم و منثور که به روایت حماسی و تاریخی پرداخته‌‌‌‌اند و همچنین بهره‌بری از برخی نگاره‌های باستانی، چنین برمی‌آید که ایرانیان باستان در بیان روایات حماسی و به منظور نمایان کردن و برجسته‌ساختن هر چه بهتر کردارهای پرشکوه و قهرمانانة پهلوانان و سرداران از موسیقی بهره گرفته و از سازها و آلات مختلف در آماده‌سازی، تهییج و تشجیع سپاهیان و هراس‌افکنی در دل دشمنان استفاده‌می‌کردند و مهمتر از همه، فرمان‌های فرماندهان مبنی بر آغاز جنگ و پایان‌بخشی بدان و به طور کلی ارسال پیام به سربازان در میدان‌های نبرد با موسیقی میسّر می‌شد.