بررسی اثر تنوع‌ زیستی بر شاخص‌های بهره‌وری و ثبات در موستان‌های شهرستان تاکستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم‌محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 دانشیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم‌محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم‌محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

4 دانشیار گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم‌محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

5 دانشیار گروه اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، قزوین

doi
چکیده

با کاهش تنوع‌ زیستی، توانایی اکوسیستم‌های کشاورزی در فراهم کردن خدمات اکوسیستمی همچون امنیت غذایی دچار اختلال شده است. با وجود جایگاه مهم انگور در معیشت جوامع تولید‌کننده و نیز پتانسیل صادراتی بالای آن، پژوهش‌های معدودی درباره وضعیت تنوع در اکوسیستم‌های تولید انگور و ارتباط آن با شاخص‌های بهره‌وری و ثبات که موضوع این تحقیق است، انجام شده است. در این رابطه، اطلاعات مورد نیاز از طریق بازدید از منطقه و مصاحبه با 220 تاک‌دار در سال 1391 جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که همبستگی شاخص شانون-وینر با بهره‌وری کل(**175/0-)، آب(**19/0-)، زمین(*173/0-) و نیروی انسانی(**202/0-) و شاخص غنای گونه‌ای با بهره‌وری زمین(*14/0-) منفی و معنا‌دار بود که بیانگر رابطه منفی تغییرات در تنوع با بهره‌وری و در نهایت پایداری بلندمدت در موستان‌های این منطقه است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که ضرایب تعیین (R2) در بازه 04/0 – 03/0 قرار دارند و این بدان معناست که 1درصد تغییر در تنوع‌ زیستی در حدود 04/0 – 03/0 درصد تغییر در مقادیر بهره‌وری را به همراه خواهد داشت. همچنین مشخص شد که تنوع واریته‌ای موستان‌ها هیچ تأثیری بر ثبات عملکرد آنها نداشته است.