فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کادمیم (Cd) یکی از فلزات سنگین است که افزایش غلظت آن در محیط ریشه گیاه سبب بروز اختلالات متابولیسمی در گیاه می‌گردد. از طرف دیگر به دلیل شباهت رفتاری یونهای روی (Zn) و Cd، افزایش Zn در محیط ریشه می‌تواند تعدیل کننده‌ی تاثیرات سمی Cd باشد. به منظور بررسی اثر این دو یون بر رشد و عملکرد چغندر لبویی (Beta vulgaris L. cv. dark red) آزمایشی گلخانه‌ای با سه سطح Cd (صفر، 45 و 90 میکرو مولار) و سه سطح Zn (5/0، 155 و 310 میکرو مولار) با چهار تکرار به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سال 1385 انجام گرفت. بذور چغندر لبویی در گلدانهای 14 لیتری در بستر پرلایت کاشته شد. گیاهان با محلول غذایی هوگلند آبیاری گردیدند. مقدار کلروفیل، فتوسنتز و سطح برگ گیاهان در طول زمان رشد، بررسی و پس از گذشت سه ماه چغندر لبویی برداشت و غلظت Zn و Cd در برگ و ریشه گیاهان تحت آزمایش اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که مصرف Cd موجب افزایش معنی‌دار غلظت Cd در برگ و ریشه گیاه چغندر لبویی و کاهش معنی‌دار فتوستنز خالص شد. در تیمار90 میکرومولار Cd (Zn1Cd2)، وزن خشک، سطح برگ، فتوسنتز، کلروفیل و غلظت Zn برگ به ترتیب 72، 32، 39، 29 و 60 درصد نسبت به تیمار شاهد (Zn1Cd0) کاهش نشان دادند. مصرف Zn باعث افزایش معنی‌دار عملکرد گیاه، مقدار کلروفیل، سطح برگ و تعداد برگ گردید. مصرف Zn باعث افزایش غلظت Cd در برگها و ریشه چغندر لبویی گردید. اثر متقابل Zn و Cd بر میزان کلروفیل برگ معنی‌دار بود وZn  تخریب کلروفیل توسط Cd راکاهش داد.