مقاله پژوهشی: شناخت بحرانهای ژئوپلیتیکی حوزه خلیجفارس
نویسندگان
1 دانشجویان دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
2 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
3 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
4 علوم دفاعی راهبردی، دانشکده دفاع، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
5 مطالعات ژئوپلیتیک دانشگاه جامع امام حسین(علیهالسلام)
6 استادیار مطالعات امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی
doi
چکیده
منطقه خلیجفارس با توجه به دارا بودن اهمیت راهبردی از جهت ژئوپلیتیکی دچار بحرانهای گوناگونی است که میتواند موجب اخلال در وضعیت عادی و فرآیندهای فضای جغرافیایی و زیستگاه انسانها گردد. هدف از این تحقیق شناخت بحرانهای ژئوپلیتیکی در حوزه خلیجفارس با بررسی ویژگیها و ریشههای بحران در این منطقه است. روش تحقیق موردی زمینهای با رویکرد آمیخته که به این منظور از روش کتابخانهای و روش میدانی برای گردآوری دادهها استفاده شد. برای تجزیهوتحلیل دادهها و تعیین عوامل ژئوپلیتیک تأثیرگذار بر بحرانهای منطقه خلیجفارس در قالب مؤلفههای کلان ژئوپلیتیکی در ابعاد طبیعی، انسانی، اقتصادی، سیاسی و نظامی، بر اساس دادههای جمعآوریشده از جامعه آماری در قالب پرسشنامه تجمیعی و با استفاده از روشهای آماری توصیفی و آزمون خی 2، به توصیف و تجزیهوتحلیل هریک از عوامل ژئوپلیتیکی پرداختهشده است. نتایج تحقیق ویژگیهای اصلی ژئوپلیتیکی خلیجفارس را در پنج ویژگی شناسایی که مهمترین آنها بحث انرژی و منابع سرشار نفت و گاز این منطقه است و ریشههای بحران را عمدتاً در بیست عامل مختلف شناسایی که مهمترین آنها حضور و سیاست مداخلهگرانه قدرتهای فرا منطقهای و منطقهای تبیین و درنهایت بحرانهای ژئوپلیتیکی خلیجفارس را در ۷ عنوان اصلی که اهم آنها حضور مداخلهگرانه و سلطهطلبانه نیروهای بیگانه، تلاش غرب و عربستان جهت برهم زدن موازنه قوا، منازعات قومی و مذهبی و ... در حوزه خلیجفارس شناسایی و تبیین گردیدهاند.
