تأثیر روش‌های کاربرد کود نیتروژن بر روند رشد گندم آبی در استان لرستان

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان

2 عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

3 عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

doi
10.22092/ijsr.2010.126897
چکیده

آزمایش ارزیابی تأثیر روش‌های کاربرد کود نیتروژن بر روند رشد گندم آبی در استان لرستان به صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار طی سال زراعی 85-1384 در شهرستان خرم‌آباد اجرا شد. کود پایه نیتروژن در سه سطح (بدون کود پایه، کاربرد نواری و پخش سطحی) کرت اصلی و کود سرک در شش سطح (1- تیمار پخش سطحی یک‌مرحله‌ای در زمان پنجه‌زنی 2- پخش سطحی دو ‌مرحله‌ای در مجموع به میزان دو سوم تیمار پخش یک باره در زمان پنجه‌زنی و قبل از ظهور سنبله 3- محلول‌پاشی دو مرحله‌ای همراه علف‌کش‌ها در مرحله پنجه‌زنی و قبل از ظهور سنبله 4- محلول‌پاشی دو مرحله‌ای در زمان پنجه‌زنی و قبل از ظهور سنبله 5- پخش سطحی در مرحله پنجه‌زنی به میزان دو سوم تیمار پخش یک باره به همراه محلول‌پاشی پیش از ظهور سنبله و 6- محلول‌پاشی سه‌مرحله‌ای در زمان‌های پنجه‌زنی، قبل از ظهور سنبله و شیری بودن دانه) کرت فرعی آزمایش را تشکیل ‌دادند. یک‌سوم مقدار کود نیتروژن توصیه شده بر اساس آزمون خاک به کود پایه اختصاص داده شد. بافت خاک محل آزمایش سیلتی ـ کلی ـ لوم بود. مقدار مصرف کود در روش نواری دوسوم مقدار کود مصرفی در روش پخش سطحی بود. حداکثر وزن خشک برگ برآوردی برای تیمار بدون کود پایه نیتروژن 30 درصد کمتر از میانگین حداکثر وزن خشک برگ برآوردی برای تیمارهای کاربرد نواری و پخش سطحی کود پایه نیتروژن بود. کاربرد نواری و پخش سطحی کود پایه نیتروژن در مقایسه با شاهد بدون آن به ترتیب سبب افزایش 46 و 64 درصدی وزن برگ تک بوته گندم شد. کاربرد کود پایه نیتروژن به صورت نواری یا پخش سطحی موجبات افزایش حدوداً 31 درصدی وزن خشک ساقه تک بوته گندم را فراهم آورد. حداکثر وزن ساقه تک بوته به تیمار پخش سطحی به میزان دوسوم تیمار پخش یک باره در مرحله پنجه‌زنی به‌علاوه محلول­پاشی در مرحله ظهور سنبله گندم مربوط بود؛ که حدود 6/27 درصد بیشتر از وزن خشک ساقه تک بوته برای تیمار پخش یک­باره کود سرک بود. تعداد پنجه گندم برای تیمارهای پخش سطحی و کاربرد نواری کود پایه نیتروژن به طور معنی­داری بیشتر از تعداد پنجه مربوط به تیمار فاقد کود پایه نیتروژن بود. میانگین تعداد پنجه برای تیمارهای دارای کود پایه 5/20 درصد بیشتر از تعداد پنجه تیمار فاقد کود پایه نیتروژن بود. تیمار پخش سطحی کود سرک نیتروژن به میزان دوسوم تیمار پخش یک باره در مرحله پنجه‌زنی به‌علاوه محلول­پاشی در مرحله ظهور سنبله گندم دارای بیشترین تعداد پنجه و بیشترین وزن برگ پرچم بود.