بررسی کارایی ارقام مختلف غلات از لحاظ جذب فسفر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس و عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
2 استاد دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی
3 دانشیار دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی
4 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
5 ععضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
6 استاد دانشگاه شیراز، ، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی
7 استاد دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی
8 استادیار دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، گروه خاکشناسی
9 عضو هیات علمی موسسه تحقیقات خاک و آب
doi
10.22092/ijsr.2010.126662چکیده
به منظور بررسی کارایی ارقام مختلف غلات در جذب و مصرف فسفر (فسفر کارایی ارقام) در سال 1385 آزمایشی گلخانه ای به صورت فاکتوریل با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در خاکی با فسفر قابل دسترس پایین (mg/kg 5 POlsen) و فسفر کل mg/kg 1260 در موسسه تحقیقات خاک و آب اجرا گردید. در این آزمایش 17 رقم غلات شامل 8 رقم گندم نان (Triticum aestivum L.)، 3 رقم گندم دوروم (Triticum durum L.)، 3 رقم جو (Hordeum vulgare L.)، 1 رقم چاودار (Secale cereale L.)، 1 رقم جو دو سر (Avena sativa L.) و 1 رقم تریتیکاله (Triticosecale L.)، در دو سطح فسفر (0 و mg/kg 84) در سه تکرار با هم مقایسه شدند. ارقام از لحاظ تعداد پنجه، غلظت فسفر دراندام هوایی، فسفر کل گیاه و وزن خشک اندام هوایی در سطح 1% تفاوت معنی دار نشان دادند. از شاخص عملکرد نسبی اندام هوایی بعنوان شاخص کارایی فسفر استفاده گردید که به طور میانگین 71/0 به دست آمد و از 42/0 تا 97/0 به ترتیب مربوط به لاین جو (16-80-M) و رقم گندم نان (آزادی) تغییر کرد. میانگین غلظت و جذب کل فسفر در اندام هوایی به ترتیب 19/0 درصد و mg/pot 24/13 در شرایط بدون مصرف فسفر و 47/0 درصد و mg/pot 46 در حالت مصرف فسفر بدست آمد. در شرایط کمبود فسفر بالاترین میزان جذب فسفر mg/pot 15/20 مربوط به رقم یا واروس و کمترین آن mg/pot 85/5 مربوط به لاین جو (16-80-M) بود. جو دوسر بازای واحد فسفر جذب شده بالاترین عملکرد را تولید کرد لذا از لحاظ کارایی مصرف فسفر در داخل گیاه برترین رقم بود. اما از لحاظ میزان نسبی کل جذب فسفر ارقام آزادی و یاواروس به ترتیب با 45/0 و 43/0 در صدر بودند. شاخص کارایی با میزان کل فسفر جذب شده همبستگی مثبت و معنی دار در سطح 1 درصد (**66/0= r) ولی با غلظت فسفر در گیاه همبستگی معنی داری نشان نداد.
