تأثیر استفاده از نمک‌های حاوی کلسیم به روش تزریق در تنه بر کاهش شدت عارضه خشکیدگی خوشه خرمای مضافتی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت و کهنوج

2 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی جیرفت و کهنوج

doi
10.22092/ijsr.2010.126946
چکیده

عارضه پژمردگی و خشکیدگی خوشه خرما در چند سال اخیر مهمترین معضل تولیدکنندگان خرمای ایران بوده است و کاهش رطوبت نسبی و افزایش دما را از علل اصلی وقوع این عارضه می دانند. یون کلسیم صدمات ناشی از تنش های محیطی در گیاه را کاهش می دهد ولی این یون در گیاه به کندی حرکت می کند. افزایش غلظت شیره سلولی به کمک تزریق به موقع کلسیم می تواند مقاومت سلولها را در برابر افزایش ناگهانی درجه حرارت بالا برده و از آسیب دیدن میوه ها جلوگیری کند. به منظور بررسی تأثیر تزریق نمک‌های کلسیم به تنه نخل مضافتی بر شدت این عارضه طرحی در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 7 تیمار: شاهد، تزریق محلول های اشباع سولفات کلسیم، یک درصد نیترات و کلرور کلسیم در دو زمان نیمه اول اسفند و نیمه اول اردیبهشت در چهار تکرار که هر درخت یک کرت آزمایشی را تشکیل می‌داد در دو باغ که سابقه آلودگی با این عارضه را داشتند از اسفندماه 1381 در منطقه جیرفت به مرحله اجرا درآمد. تزریق با استفاده از تزریق کننده هیدرولیکی (تزریق با فشار بالا) انجام شد. نتایج نشان داد که از نظر تأثیر تیمارها بر میزان خسارت عارضه 3 گروه وجود دارد گروه اول تیمار شاهد (3/76٪) همراه با تیمارهای تزریق کلرید و سولفات کلسیم می‌باشد. یعنی تزریق این دو نمک در زمان‌های ذکر شده تأثیری در جلوگیری از شدت عارضه نداشته است. گروه دوم تیمار تزریق نمک نیترات کلسیم در نیمه اول اسفندماه است که به طور معنی‌داری نسبت به گروه اول باعث کاهش شدت عارضه شده است (5/48٪) کمترین میزان خسارت عارضه در گروه سوم یعنی تیمار تزریق دو مرحله‌ای نیترات کلسیم مشاهده شده است (5/38٪). بین میانگین میزان کلسیم برگ و شدت عارضه در یکی از محل های اجرای طرح همبستگی معنی داری (**8/0- R= ) بدست آمد. استفاده از تکنیک تزریق با فشار بالا باعث افزایش غلظت کلسیم در برگ و دم خوشه گردید که نشان می‌دهد تحت شرایط مشابه با این آزمایش این تکنیک روشی مناسب جهت استفاده از عناصر غذایی در نخل می‌باشد.