تدوین مدل ساختاری تبیین رفتار جامعه پسند بر اساس انگیزه تعلق و حساسیت طردشدگی با میانجی‌گری اعتماد اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.30473/sc.2021.57499.2654
چکیده

مقدمه: رفتار جامعه ­پسند، از سازه‌هایی است که در روانشناسی اجتماعی به طور جدی مورد توجه قرار گرفته است و می ­تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی باشد. از این ­رو، هدف این پژوهش تدوین مدل ساختاری تبیین رفتار جامعه ­پسند بر اساس انگیزه تعلق، حساسیت به طرد با میانجیگری اعتماد اجتماعی در دانشجویان بود. روش: روش پژوهش همبستگی  و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش همه دانشجویان دانشگاه بوعلی ­سینا در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که نمونه­ ای به حجم 400 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی از میان آنان انتخاب شد. ابزار استفاده‌ شده در این پژوهش شامل مقیاس رفتار جامعه ­پسند کاپررا و همکاران (2005)، مقیاس  اعتماد اجتماعی صفاری‌نیا و شریف (1389)، مقیاس انگیزه تعلق، کوادرادو و همکاران (2016) و مقیاس حساسیت طردشدگی، داونی و فولدمن (1996) بود. یافته ها: نتایج نشان داد مدل مفهومی تدوین شده با داده­ ها برازش مناسبی داشت. نتایج روابط ساختاری مدل نشان داد که انگیزه تعلق و حساسیت طرد شدگی بر اعتماد اجتماعی (01/0 p<) و رفتار جامعه ­پسند (01/0 p<) اثر مستقیم و معناداری دارند. همچنین، اعتماد اجتماعی نیز بر رفتار جامعه ­پسند اثر مستقیم و معناداری داشت (01/0 p<). نتایج روابط غیرمستقیم نشان داد که انگیزه تعلق و حساسیت طردشدگی با میانجی‌گری اعتماد اجتماعی بر رفتار جامعه ­پسند اثر معناداری دارد (01/0 p<).  نتیجه گیری: بر اساس نتایج انگیزه تعلق و حساسیت به طرد بر اعتماد و رفتارهای جامعه­ پسند موثر هستند. از این­ رو، با تدوین برنامه­‌هایی جهت آموزش و افزایش انگیزه تعلق و کاهش حساسیت به طرد در افراد، می ­توان انتظار بهبود رفتارهای جامعه ­پسند را در آنان داشت.