شهر اصفهان، از نگاه جغرافی نویسان مسلمان (سدۀ سوم تا هشتم)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تاریخ محلی دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
پس از فتح ایران به دست عربهای مسلمان، مسئلهای که در سطوح مدیریتی امپراتوری به وجود آمده بود، شناخت سرزمینهای فتح شده و داشتن تصویری روشن از راهها و آبادیهای آن بود. بدین سبب، دانش جغرافیای تاریخی از حدود قرن سوم هجری شکل گرفت. سیاحان و جغرافی نویسان مسلمان، چه به صورت مشاهدۀ شخصی و چه با پرسش از مسافران نقاط دور و نزدیک جهان اسلام، موفق شدند دست به جمعآوری اطلاعات مربوط و در نهایت نگارش کتابهایی ارجمند در این خصوص بزنند. این نوشتهها-که از سدۀ سوم تا هشتم هجری در دورههای متمادی به وجود میآمد- بالغ بر دهها جلد کتاب است که در آنها، میتوان روند رشد و تکامل هر شهر یا منطقه را ترسیم کرد. در این نوشتار، سعی شده است تصاویر و گزارشهای مربوط به شهر/منطقۀ اصفهان، با مراجعه به شانزده اثر جغرافیای تاریخی (از قرن سوم تا هشتم) بررسی شود و در طی آن، روند رشد و حرکت شهر/منطقۀ اصفهان بیان گردد. گفتنی است که این روند، هم شامل جغرافیای انسانی و هم طبیعی میشود.
