فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندازه‌گیری گنجایش تبادل کاتیونی خاکها، CEC، که از خواص شیمیایی مهم تاثیرگذار بر سایر خواص فیزیکی، هیدرولیکی، حاصلخیزی و بیولوژیکی خاک می‌باشد، با وجود ضروری بودن، بسیار پرهزینه و وقت‌گیر است. استفاده از برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی که با سهولت و هزینه کمتر اندازه‌گیری می‌شوند، می‌تواند در پیش‌بینی گنجایش تبادل کاتیونی موثر باشد. هدف از این تحقیق ایجاد یک تابع انتقالی مناسب برای برآورد گنجایش تبادل کاتیونی خاکهای استان گیلان با استفاده از توزیع اندازه ذرات، درصد کربن‌آلی و pH می‌باشد. برای این تحقیق از 1676 داده مربوط به خاکهای استان گیلان از بانک اطلاعات آزمایشگاه شیمی خاک موسسه تحقیقات برنج کشور استفاده گردید. 1260 داده به عنوان داده‌های آموزشی (برای ایجاد مدل) و 416 داده به عنوان داده‌های آزمونی (برای ارزیابی اعتبار تابع) مورد استفاده قرار گرفتند. با استفاده از روش رگرسیون چندگانه، متغیرها به روش گام به گام پیشرو گزینش و وارد مدل شدند. مدل ایجاد شده (pH 453/1 – 5/0OC 863/7 + Clay 32/0 + 524/15 = CEC) با بقیه مدلهای منتشر شده در منابع مقایسه و با توجه به بالاتر بودن ضریب تبیین تعدیل شده (R2adj) و کمتر بودن مقادیر آماره‌های ME و RMSE، به عنوان مدل برتر انتخاب شد. نتایج نشان داد که متغیرهای رس، کربن‌آلی و pH، 8/42 درصد از تغییرات CEC را توجیه می‌نمایند و در این میان با توجه به ضریب ß نقش رس بیشتر از بقیه متغیرها است.