فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی شکلهای مختلف شیمیایی روی (Zn) باقیمانده ناشی از کاربرد کود سولفات روی، 40 نمونه خاک از عمق 30 -0 سانتی متری از اراضی شرق مازندران تهیه و از بین آنها تعداد 20 نمونه خاک که از نظر خصوصیات فیزیکو شیمیائی، بخصوص از نظر روی و فسفر قابل استفاده متفاوت بوده اند، انتخاب گردید. دریک آزمایش، اثر روی برشکل های مختلف شیمیایی به صورت فاکتوریل(2×20) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و با سه تکرار شامل دو سطح روی (0 و10 میکروگرم در گرم  به صورت ZnSO4.7H2O) و در 20 خاک مورد بررسی قرار گرفت. برای جداسازی شکل های مختلف شیمیایی روی در بخش های تبادلی، جذب سطحی شده، آلی، کربناتی و سولفید یا تتمه به ترتیب از عصاره گیرهای 0.5M KNO3، XH2O، 0.5M NaOH، 0.05M Na2EDTA  و 4M HNO3 استفاده شد. غلظت روی با استفاده از دستگاه جذب اتمی و ICP-AES  اندازه گیری شد. نتایج بدست آمده نشان داد که غلظت روی عصاره گیری شده با عصاره گیر KNO3 (تبادلی)، بسیار ناچیز بود. مقدار روی کل خاک (روی بومی) از 3/49 تا 84 میکروگرم در گرم خاک (با میانگین4/63 میکروگرم در گرم) متغییر بود. شکلهای مختلف شیمیایی روی بومی در خاک های مورد مطالعه به ترتیب زیر تعیین گردید:   تبادلی> جذبی> آلی > کربناتی >>>تتمه بخش عمده روی کاربردی به شکلهای شیمیائی تتمه و کربناتی تبدیل گردیده به نحوی که 4/40 و 9/30 درصد از روی کاربردی به ترتیب وارد بخش تتمه و کربناتی گردید. مقدار تبدیل روی اضافه شده به شکلهای شیمیائی در خاک های مختلف در سطح 10 میکروگرم روی در گرم خاک به صورت زیر بوده است:     تبادلی > جذبی >آلی >کربناتی > تتمه