بررسی انعکاس دین، اخلاق و عرفان در رمان «با جامهای شوکران» اثر عبدالمجید نجفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قم
doi
10.22103/jrl.2021.2829چکیده
باورهای دینی، اخلاقی و عرفانی ریشه در روح بلندپرواز انسان و غریزههای بیشترطلبی و بهترطلبی و نیازهای عالی او همچون نیاز به حرکت دارند. این گرایشهای فطری، آدمی را به باورهایی رساندهاند که در درازنای زمان جزئی جداییناپذیر از زندگی اجتماعی و فردی او بودهاند و خواهند بود و طبیعی است اگر نویسندگان که خود بخشی از جامعة انسانی هستند؛ به گونههای مختلفی این کششها و باورها را منعکس کنند. پس از انقلاب و با شروع جنگ تحمیلی، در نگاه دینی بسیاری از نویسندگان تحوّلی بنیادین به وجود آمد و بر خلاف بسیاری از نویسندگان پیش از انقلاب، تلقی آنان از حیات دینی جامعه متأثر از واقعیات اجتماع و حضور متفاوت اندیشه دینی، برداشتی مثبت و واقعگرایانه شد. عبدالمجید نجفی از همین دست نویسندگان پس از انقلاب و با نگاهی معناگراست. در این پژوهش به بررسی انعکاس دین، اخلاق و عرفان در رمان «ا جامهای شوکران» از این نویسنده پرداخته شده است. وی در این رمان با نگرشی معنا محور و آوردن طیفهای متقابل و مخالف، رفتارهای اخلاقی و دینی و دریافتهای معنوی آنها را به تصویر کشیده و تصویری چشمنواز از دین و معنا ارائه داده است. باورها و رفتارهای معنوی شخصیتهای محوری این رمان ارکان اصلی شکلدهی به کنش داستان هستند؛ شخصیتهایی که افرادی هستند مسئولیتپذیر با باورهای دینی دلنشین و جامعهپسند و به دور از خرافه، کسانی که در ایفای مسئولیتها و تحقق باورهای خود رنجها را تحمل میکنند و سختیها را به جان میخرند و مرگ و اسارت را به سخره میگیرند.