فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت و درک صحیح از نوع کنترل ژنتیکی صفات، ترکیب پذیری و ساختار ژنتیکی ارتباط مستقیمی با موفقیت برنامه‌های به‌نژادی دارد. در این بررسی پارامتر‌های ژنتیکی مربوط به صفات زراعی و عملکرد با استفاده از روش یک گریفینگ و مدل مخلوط B برای هفت رقم و لاین کنجد شامل اولتان، داراب1، ورامین 2822، دشتستان2، کرج1، زودرس فلسطینی و TLHE همراه با 42 ترکیب دورگ حاصل از آن‌ها به صورت دی‌آلل کامل مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس بیانگر وجود تفاوت معنی‌دار برای تمام صفات به جز درصد روغن، در بین والدین و دورگ‌ها، اثر ترکیب پذیری عمومی (GCA) و اثر ترکیب پذیری خصوصی (SCA) بود. واریانس اثر تلاقی‌های معکوس برای همه صفات به جز صفت عملکرد دانه غیر معنی‌دار بود. براساس نسبت میانگین ترکیب پذیری عمومی به میانگین ترکیب پذیری خصوصی اثر افزایشی ژن‌ها نقش بیشتری نسبت به اثر غیر افزایشی در کنترل صفات تعداد کپسول در شاخه اصلی، ارتفاع اولین کپسول، طول کپسول ودرصد روغن داشت ودر سایر صفات اثر غیر افزایشی ژن‌ها بیشتر بود. مقادیر وراثت‌پذیری عمومی از 90/48درصد در صفت ارتفاع ساقه زاینده کپسول تا5/90 در صفت تعداد کپسول در بوته متغیر بود. ارزیابی وراثت‌پذیری خصوصی نشان‌دهنده مقادیر بالای این شاخص برای تعداد کپسول در شاخه اصلی با 64/67 درصد و ارتفاع اولین کپسول با 43/60 درصد بود که حاکی از بازده بالای گزینش برای این صفات است. در این بررسی بهترین ترکیب شونده‌های عمومی در بین لاین‌های مورد ارزیابی از نظر صفات مورد بررسی شناسایی شدند.