تأثیر برخی از ویژگی‌های خاک بر رشد، عملکرد و خندانی پسته در منطقه انار رفسنجان

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

2 استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

3 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

4 عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات پسته کشور

doi
10.22092/ijsr.2009.126654
چکیده

پسته یکی از محصولات مهم صادراتی و استراتژیک کشور محسوب می‌شود و برای تولید پایدار این محصول، شناسایی عوامل موثر بر رشد آن ضروری است. تحقیق حاضر با هدف شناخت خاک‌‌های تحت کشت پسته و تأثیر خصوصیات این گونه خاک‌ها بر رشد، عملکرد و خندانی پسته انجام شد. بدین منظور، منطقه انار واقع در 75 کیلومتری شمال غرب رفسنجان در سال 1385 جهت مطالعه انتخاب گردید. بعد از مطالعات اولیه، باغ‌هایی که از نظر مدیریت، رقم، کیفیت آب و دور آبیاری، یکسان ولی از نظر رشد ظاهری، متفاوت بودند، انتخاب شدند. بدین ترتیب، شش باغ، انتخاب و هر باغ به دو قسمت مطلوب و نامطلوب تقسیم گردید. جهت مطالعات آماری، در هر قسمت، سه تکرار و در هر تکرار، سه درخت انتخاب شد. سپس، از دو عمق صفر تا 40 و 40 تا 80 سانتی‌متری در سایه انداز درختان، نمونه‌برداری خاک برای تعیین برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی صورت پذیرفت. عملکرد، درصد خندانی میوه، محیط تنه، طول سایه‌انداز و ارتفاع درختان نیز اندازه‌گیری شد. همچنین، در قسمت مطلوب و نامطلوب هر باغ، یک پروفیل حفر و تشریح گردید و رده‌بندی آنها تا سطح فامیل تعیین شد. نتایج نشان داد که شوری و رس زیاد، اثر منفی بسیار معنی‌داری بر عملکرد دارند. درصد رس با قطر تنه، طول سایه‌انداز و ارتفاع درختان و خندانی پسته نیز همبستگی منفی و معنی‌دار نشان داد. بنابراین، تهیه نقشه‌های شوری و بافت خاک برای مدیریت بهتر پسته در منطقه توصیه می‌شود. بر اساس نتایج تشریح پروفیل، پایداری خاک‌ها در حالت خشک در قسمت نامطلوب، سخت‌تر از قسمت مطلوب باغ بود. نتایج رده‌بندی خاک‌ها بیانگر این است که فامیل خاک، همیشه نمی‌تواند تفاوت خاک‌ها و تـأثیر آن‌ها را بر عملکرد پسته نشان دهد.