بررسی کارکردهای توصیف شخصیّت در کتاب «آب هرگز نمیمیرد»
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولی عصر(عج)رفسنجان
2 دانشگاه ولی عصر«عج» دانشکده ادبیات و علوم انسانی.
3 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان
4 دانش آموخته کارشناس ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ولی عصر(عج)رفسنجان
doi
10.22103/jrl.2020.2686چکیده
توصیف، جوهرةادبی خاطرهنوشته است. از میان گونههای توصیف؛ توصیف شخصیّت، رکن اساسی در خاطرهنویسی محسوب میشود. خاطرهنویس درحالی به شخصیّتپردازی اقدام میکند که به سبب جنبة رئالیستی خاطره از گسترة ابعاد تخیلی، ابهام و ایهامگویی در داستاننویسی نسبت به توصیف شخصیّت در سایر آثار هنری و ادبی محروم است. کتاب «آب هرگز نمیمیرد» روایت حمید حسام درخصوص دوران حضور سردار میرزا محمد سُلگی در جبهه است که موفق به کسب رتبۀ نخست هشتمین دورۀ جایزۀ جلال آل احمد شده است و در سال 1395 به سبب دقت در مباحث وصفی، رهبر انقلاب اسلامی برآن تقریظ نگاشتند. پژوهش حاضر قصد دارد کارکردهای توصیف شخصیّت را در کتاب «آب هرگز نمیمیرد» به شیوۀ توصیفی-تحلیلی بررسی نماید. نتایج پژوهش نشان میدهد در بیان ویژگیهای شخصیّت، توجه زیادی به بیان ویژگیهای اخلاقی ـ ذاتی رزمندگان شده است. 74 مورد [87/23 درصد] کارکردها، متعلق به کارکرد عاطفی است که 62 مورد آن مربوط به عواطف منفی و 12 مورد، متعلق به عواطف مثبت است. نویسنده صفات مثبت را در مورد لحظات معنوی و خصوصیات اخلاقی رزمندگان ایرانی به کار برده است؛ اما صفات منفی بیشتر در مورد موقعیتهای جنگ تحمیلی و بیانصافیهای دشمن و وضعیّت نابرابر جنگی است. اشاره به صفات منفی نیروهای ایرانی، بر دقت و گزینش صحیح و معنادار واژههای وصفی دلالت دارد که از یک آسیبشناسی آگاهانه حکایت مینماید.