فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصرف بی رویه کود های شیمیایی فسفره نه تنها سبب افزایش تولید محصول نمی گردد، بلکه موجب ایجاد اشکال در جذب عناصر غذایی کم مصرف توسط گیاهان به ویژه در خاک های آهکی می شود. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی تأثیر کاربرد باکتری ازتوباکتر و قارچ میکوریزی به عنوان کود بیولوژیک و فسفر(سوپرفسفات تریپل) به عنوان کود شیمیایی انجام شد. اثرات سه عامل، شامل باکتری ازتوباکتر (تلقیح شده و تلقیح نشده)، قارچ میکوریزی (تلقیح شده وتلقیح نشده)، و مقادیر مختلف فسفر(صفر، 50، 100 و200 کیلوگرم در هکتار) با استفاده از یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات جهاد کشاورزی اراک انجام شد. اثرات سه عامل اصلی و اثرات متقابل آنها برصفات کلنیزاسیون ریشه، عملکرد ماده خشک ذرت علوفه ای و غلظت عناصر فسفر، آهن، مس، منگنز و روی در اندام های هوایی این گیاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که همزیستی میکوریزی با تأثیر بر رشد و افزایش عملکرد ماده خشک (9/4 درصد)، به نحو معنی دار غلظت مس (9/14درصد) و منگنز (9 درصد) را کاهش و غلظت فسفر (8/28 درصد) را در اندام های هوایی افزایش داد. همچنین کاربرد ازتوباکتر با تولید متابولیت های افزاینده رشد، به نحو معنی داری سبب افزایش رشد اندام های هوایی گیاه و در نهایت عملکرد ماده خشک (5/7درصد) گردید، اما غلظت آهن (7/6درصد) را کاهش داد. کاربرد سطوح مختلف فسفر سبب افزایش غلظت فسفر (6/25 درصد) و کاهش غلظت مس (2/22درصد)، آهن (4/21 درصد) و روی (8/15 درصد) در اندام های هوایی و همچنین درصد کلنیزاسیون ریشه (6/16 درصد) به نحو معنی داری شد. اثرات سینرژیستی کاربرد توآم هر دو کود بیولوژیک (قارچ میکوریزی و باکتری ازتو باکتر) نیز سبب افزایش کلنیزاسیون ریشه (3/43 درصد)، عملکرد ماده خشک (12درصد) و غلظت فسفر (8/48 درصد) و کاهش غلظت آهن (8/11درصد) و مس (6/15 درصد) در اندام های هوایی به نحو معنی داری شد اما تأثیری بر غلظت روی و منگنز نداشت. اثرات متقابل سه گانه عوامل فوق تأثیر معنی داری بر صفات مورد مطالعه نداشت.