بازخوانی مدرنیستی و پسامدرنیستی اسطورههای دگردیسیهای اوید در رمان جهان آخر
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی، تهران/ آلمان
doi
10.52547/clls.17.25.93چکیده
یکی از خلاقانهترین نمونههای بازخوانی اسطوره در ادبیات آلمانیزبان رمان جهان آخر اثر نویسندۀ اتریشی کریستف رانسمایر است که در آن اسناد تاریخی دربارۀ زندگی شاعر ملی رُم باستان اوید و بنمایههای کتاب دگردیسیهای او در قالب پیرنگ مدرنی بازنمایی شدهاند. رانسمایر روایتهای کهن را با تجربههای زیستی و تفکر انتقادی جهان معاصر درهم آمیخته و در اسطوره و روایت تاریخی نشانههای انحطاط همهجانبهای را مشاهده کرده است که به باور وی از ویژگیهای تمدن امروز بشر بهشمار میرود. مقالۀ حاضر روشهای بازخوانی اسطورههای اوید در جهان آخر و درونمایۀ فلسفی و اجتماعی رمان جهان آخر را در کانون توجه قرار داده و کوشیده است، ویژگیهای مدرنیستی و پسامدرنیستی این اثر را از یکدیگر متمایز کند و به بوتۀ نقد بگذارد. بر اساس یافتههای این پژوهش، هرچند این رمان با نشانهپردازیهای سیال و بازی بینامتنی با سوژههای کهن و نیز با استفاده از تکنیکهای روایی متنوعی از جمله جهش میان زمانها و مکانهای گوناگون به نوشتار پسامدرنیستی نزدیک شده است، اما درونمایۀ شماری از روایتها که رانههای ویرانگر آدمی و پسامدهای اجتماعی "عقلانیت ابزاری" در دوران معاصر را به گونهای تلویحی نقد کردهاند، با الگوهای فکری رمان مدرن همسویی بیشتری دارد.