فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش به بررسی سبک‌شناسانۀ داستان «پرسه در خاک غریبه» از احمد دهقان پرداخته‌ایم. دهقان یکی از نویسندگان پیشگام و مطرح ادبیات دفاع مقدّساست؛ هرچند برخی او را به دلیل تصاویر تند و بعضاً به دور از انصافش در این حوزه نمی‌گنجانند. بررسی ساختاری و محتوایی داستان‌های این نویسنده به ما کمک می‌کند تا به درک بهتری از آثار او برسیم. ما به روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، لایه‌های مختلف این اثر را کاویده‌ایم.  در سطح زبانی به بررسی لایه‌های آوایی، واژگانی و نحوی داستان «پرسه در خاک غریبه» پرداخته‌ایم. ما معتقدیم احمد دهقان از زبانی فرم‌گرایانه استفاده کرده است. استفادۀ گسترده از اصطلاحات نظامی، کلمات و عبارات عامیانه، حذف و جابه‌جایی ارکان جمله و از همه مهم‌تر استفاده از واژه‌های نشان‌دار منفی‌نگر از ویژگی‌های سبکی او در سطح زبانی است. از آنجایی که دهقان، روایتی منتقدانه و تاحدودی پلشت‌انگار  از دفاع مقدّس ارائه کرده است، بسیاری از واژه‌ها در داستان او بار منفی پیداکرده‌اند. او در سطح ادبی از تشبهات نو و دیر فهم استفاده می‌کند. از دیگر ویژگی‌های سبکی دهقان می‌توان به توصیفات شاعرانه که همراه با جان‌بخشی به اشیا است، اشاره کرد. نویسنده با این کار مخاطب را درگیر فضای داستان می‌کند. در سطح فکری، فضای داستان‌های احمد دهقان به شدت مردسالارانه است. این فضا، اقتضای شرایط جنگی است. دهقان‌ با بیانی جزئی‌نگرانه به دنبال بیان کردن حقایق و تلخی‌های جنگ است. همچنین، رگه‌هایی از طنز تلخ و نیش‌دار را با توجه به حوادث ناخوشایند در رمان می‌توان دید. او دوست دارد حقایق و تلخی‌های جنگ را با چاشنی طنز و طعنه به مخاطب نشان دهد.