بررسی عنصر طنز در داستان‌های نوجوان دفاع مقدّس (با تکیه بر دو اثرِ برگزیده از مجموعۀ رمان نوجوان امروز)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه باهنر کرمان

doi
10.22103/jrl.2010.2605
چکیده

ادبیات دفاع مقدّس از زیرشاخه­های ادبیات مقاومت و متأثّر از رخداد جنگ تحمیلی ایران و عراق در ادبیات معاصر ماست. یکی از موضوعات آن، آثار ادبی مربوط به کودک و نوجوان است که برای آگاهی این نسل از جنگ و پرورش ارزش­های دفاع مقدّس در ایشان، به رشتۀ تحریر درمی­آید. به دلیل حساسیت این ردۀ سنّی، کیفیّت و لحن این آثار دقّت بیشتری می­طلبد. یکی از بهترین شیوه­های بیان مسائل سختِ جنگی، پیچیدن این مطالب در بافتی از طنز است تا از این راه، هم بر جذابیّت موضوع افزوده شود و هم ذهن کودک و نوجوان با مفاهیم ارزشی جنگ و جهاد آشنا گردد؛ از این رو، در این مقاله سعی شده‌است تا با بررسی طنز در داستان نوجوان، اثر آن در استقبال نوجوانان از ادبیات دفاع مقدّس مشخّص شود. برای این منظور، دو کتاب «هستی» و «گردان قاطرچی­ها» از مجموعۀ «رمان نوجوان امروز» برای انجام پژوهش انتخاب شد. این دو کتاب در نظرسنجی از نوجوانان به ترتیب، در ردۀ اوّل و دوم قرار گرفتند که هر دو با موضوع دفاع مقدّس به شیوۀ طنز نوشته شده­اند.