مطالعه هیدروپلیتیک رودخانه اترک با تاکید بر مناسبات جمهوری اسلامی ایران و ترکمنستان از سال 2000 تا 2018
نویسندگان
1 گروه جغرافیا ، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
2 دانشجوی دوره دکتری جغرافیا سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز
3 گروه جغرافیا ، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران
doi
چکیده
بررسی و شناخت سطوح و ابعاد مختلف ریشه منازعات و مناقشات بین دولتهای همسایه، همواره از اهمیت بسیار برخوردار بوده، که رودخانههای بینالمللی و مرزی از مهمترین عوامل منازعه آفرین است. موقعیت هیدروپلیتیکی و ژئوپلیتیکی رودخانه اترک و قرار گرفتن آن در دو کشور جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکمنستان اهمیت ویژه به روابط سیاسی – اقتصادی دو کشور داده است که خود زمینهساز همکاری و منازعه را فراهم می سازد. نوع تحقیق حاضر کاربردی-توسعهای است. هدف از این تحقیق که به روش توصیفی – تحلیلی گردآوری شده است، تبیین عوامل موثر بر هیدروپلیتیک رودخانه اترک است.جامعه آماری پژوهش کلیه کارشناسان و مدیران ارشد استانی و اساتید دانشگاهها، مسلط بر مباحث هیدورپلیتیک رودخانه اترک میباشند. روششناسی پژوهش حاضر، استفاده از تحلیل مسیر در کنار مطالعات کتابخانهای و میدانی اهم از مصاحبه و پرسشنامه است. ایران و ترکمنستان کشورهایی کم آب و دارای اقلیم بیابانیاند، که صد در صد منابع آبی ترکمنستان نیز از کشورهای همسایه همچون ایران تامین میشود. برداشت بی رویه آب توسط ترکمنستان و نداشتن رژیم حقوقی مناسب یک چالش جدی در روابط بین دو کشور است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که با توجه به کمبود بارش سالیان اخیر در ایران و ترکمنستان و نیازهای آبی این دو کشور، رودخانه مرزی اترک میتواند باعث چالشهای سیاسی بین آن دو شود. از طرفی روابط ترکمنستان با امریکا می تواند بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نیز موثر باشد. در واقع هیدروپلیتیک رودخانه مرزی اترک، از موارد موثر بر سیاستگذاری روابط میان آنها می باشد.