مقایسه ارقام مختلف گندم دیم در جذب رطوبت، فسفر و عملکرد

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات کشاورزی دیم

2 عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان ‌شرقی

doi
10.22092/ijsr.2009.126995
چکیده

کمبود فسفر یکی از عوامل محدود کننده رشد گیاهان در اغلب خاک‌ها است که این کمبود از رسوب، تبادل و تغییر شکل فسفر ناشی می‌شود. بعلاوه کمبود رطوبت از عوامل دیگر در کاهش حلالیت، پخشیدگی فسفر و رشد ریشه بوده که منجربه کاهش جذب فسفر می‌گردد. لذا به منظور بررسی اختلاف ارقام گندم در میزان جذب رطوبت و فسفر و تولید عملکرد در استفاده از کود فسفره مصرفی در شرایط دیم، آزمایشی با تیمارهای مختلف ارقام گندم (سرداری، سبلان، آذر2، Ogosta/sefid، Fenkang15/Sefid و Pvn”A”/Bow”S”//Lira"S"/31 Shahi) در پایه بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار و به مدت 3 سال زراعی ازسال 84-1381 در مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم اجرا شد. تغییرات رطوبت در اعماق مختلف خاک، اختلاف جذب فسفر، عملکرد دانه، کاه کلش، عملکرد بیولوژیکی، شاخص برداشت برای ارقام مختلف مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد که رطوبت در اعماق 10-5  و 20-10 سانتی‌متری بسته به زمان متغیر و برای ارقام مختلف این میزان رطوبت در اعماق مختلف متفاوت بود. ارقام گندم آذر 2 و سرداری در مقایسه با سایر ارقام گندم بیشترین جذب رطوبت از خاک و فسفر را داشتند و ارقام Ogosta و سبلان با ارقام آذر 2 و سرداری از لحاظ آماری در یک کلاس قرار گرفتند. ارقام آذر 2 و سرداری در مقایسه با رقم Fenkang میزان جذب فسفر بالاتری داشتند. به‌طور مشابه با جذب رطوبت و فسفر، ارقام گندم آذر 2 و سرداری نسبت به سایر ارقام گندم بیشترین عملکرد دانه را داشتند و همچنین ارقام گندم آذر 2، سرداری، سبلان و Ogosta بالاترین رقم شاخص برداشت را در مقایسه با ارقام دیگر گندم داشتند. این مطالعه نشان می‌دهد واریته‌های مختلف گندم در استفاده از رطوبت اعماق مختلف خاک، جذب فسفر و تولید عملکرد در شرایط دیم، توانایی‌های متفاوتی دارند. ارقام گندم آذر 2، سرداری و Ogosta در مقایسه با سایر ارقام گندم مورد مطالعه در این پژوهش بیشترین قدرت جذب فسفر و تولید عملکرد بالاتری را در شرایط دیم داشتند.