واکاوی نمودهای مبارزه و پایداری در نفثةالمصدور

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22103/jrl.2010.2609
چکیده

نفثةالمصدور، یکی از منابع مهم در نثر مصنوع و متکلّف ادب فارسی به شمار می‌آید. در این اثر ادبی- تاریخی که حوادث اواخر سلطنت جلال‌الدّین خوارزمشاه و اوایل یورش مغولان ذکر شده­است، بارقه‌هایی از مضامین پایداری مجال بروز و ظهور یافته‌اند. در این پژوهش تلاش شده‌‌است، از طریق بررسی لفظی و محتوایی نفثةالمصدور به این سؤال پاسخ داده شود که آیا می‌توان این اثر را از آثار حوزۀ پایداری قلمداد نمود. با تدقیق در متن و تطبیق آن با شاخصه‌های پایداری، جلوه‌هایی از پایداری و مبارزه مشاهده می‌شود که هم در لفظ و هم در معنا نمود یافته­است. شاخص‌ترین مؤلّفه‌ها شامل موارد زیر است: وطن‌دوستی، دریغ و افسوس بر گذشته، انتقاد از روزگار نا‌مساعد، انتقاد از بی‌بصیرتی حاکمان، اعتراض به نامردمی‌ها و دگرگونی ارزش‌ها. با شناسایی این شاخصه‌ها در ژرف‌ساخت و روساخت، می‌توان نفثةالمصدور را یکی از متون حوزۀ پایداری معرّفی کرد. نوع پژوهش در این نوشته، بنیادی است که با روش کتابخانه‌ای گردآوری ‌شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­است.